Jest niemal truizmem stwierdzenie, że wraz z rozwojem gospodarczym, industrializacją, zmienia się otaczający nas krajobraz i środowisko. Dla udowodnienia tego nie musimy sięgać po przykład Nowej Huty czy zalewu koło Czorsztyna, przykłady tego mamy w najbliższym nam otoczeniu. Już samo powstanie miasta Świnoujścia w historycznie krótkim czasie daje temu świadectwo. Ostatnie kilkadziesiąt lat przyniosło również zmiany w topografii okolic i to na dużą skalę. Przykładem dziejącej się na naszych oczach historii jest historia osiedla Chorzelin, którego już nie ma.czytaj

Zgodnie z obietnicą daną przed kilku tygodniami na tej stronce, przytoczę nieco faktów związanych z powstaniem szkół w naszym mieście. Dla przypomnienia, osada, która rozrosła się w późniejszym czasie w miasto Świnoujście, powstawała w II połowie XVIII wieku. Zwolna też, w miarę napływu osadników, kształtowały się instytucje życia społecznego, w tym szkolnictwo. Było to zgodne z polityką, jaką w tym względzie prowadziło państwo pruskie, także na tych, przejętych od Szwedów w 1720 r. terenach. Państwo objęło mianowicie kuratelą istniejące szkółki kościelne. Owa kuratela polegała z jednej stronie na wsparciu materialnym, z drugiej zaś na obsadzeniu na funkcjach kierowników a często i nauczycieli szkół, weteranów lub inwalidów z pruskiej armii. Sedno sprawy tkwiło w tym, że znaczna liczba z tych ludzi nie umiała pisać ani czytać. Bardzo często listy od władz do nich kierowane, odczytywać musiał miejscowy pastor. Nauczanie w tych warunkach polegało głównie na pamięciowym wbijaniu dzieciakom o głów modlitwy, najprostszych rachunków i pobieżnej znajomości liter. Tej ostatniej sztuki, uczył najczęściej wikariusz miejscowego proboszcza. Bardzo podobne też były początki świnoujskiego szkolnictwa.czytaj

Powstała z woli i z poparciem królów pruskich osada rozwijała się bardzo szybko, mimo różnorodnych problemów, często o podłożu prawnym. Jeden z takich prawnych niuansów, stanowiła sprawa własności gruntów. Nowa osada, późniejsze miasto Świnoujście, lokalizowana była na gruntach stanowiących własność państwa pruskiego. Na przekazanym pod zabudowę obszarze, bardzo dokładnie określono przebieg ulic, placów, rozmieszczenie parcel budowlanych i miejsca pod budowle publiczne. Okalające osadę grunty pozostawały w dalszym ciągu, już to własnością państwa pruskiego, już to, jak w wypadku lasów, własnością królewską. Miasto nie posiadało praktycznie żadnych łąk, pastwisk czy nieużytków. Z tego to właśnie faktu, wynikła kuriozalna, trwająca blisko 40 lat tzw. „świńska wojna”. Stronami w niej byli z jednej strony królewscy i miejscy urzędnicy, z drugiej świnoujscy mieszczanie.czytaj

Od wielu już dziesięcioleci na zachodnim wybrzeżu Bałtyku, znana jest legenda zatopionego, wspaniałego miasta Winety. Odbicie tej legendy pozostają do dzisiaj w nazwach wielu hoteli, pensjonatów, restauracji, klubów sportowych w wielu miejscowościach na wyspie Uznam. Istnieje nawet gatunek ziemniaka o tej nazwie.czytaj

W początkowym okresie istnienia, osadą świnoujską, jeszcze przed nadaniem jej praw miejskich, decyzją szczecińskiej Kamery od 1752 roku zarządzał tymczasowy Zarząd Miasta. Zgodnie z bardzo starą tradycją urząd dopiero nabiera powagi, jeśli dysponuje znakiem swej władzy, czyli pieczęcią. A tej póki co nie było.czytaj

Na wstępie, chcę powrócić do zasygnalizowanych problemów prawno-ustrojowych, związanych z powstaniem nowej osady u ujścia Świny i ukazać ich źródło. Położona opodal, mała wioska Westswine od wieków znajdowała w jurysdykcji urzędu, który mieścił się w Pudagli. Nowa, powstająca osada portowa, uznana zostało początkowo za część wsi Westswine i wraz z nią, znalazła się pod zarządem tegoż samego urzędu. Jego kierownik jednakowoż, w sprawach miejskich, szczególnie zaś w zakresie problemów prawa morskiego i handlowego, miał nader mizerne pojęcie i próbował podejmować decyzje prawne i egzekucyjne, w sposób określany wówczas jako „wiejska maniera”. Nic dziwnego, że wywoływało to nerwy i rodziło protesty mieszkańców nowej osady.czytaj

Prace związane z tworzeniem portu w XVIII w. były zadaniem nadrzędnym, budowa nowej osady czy rozbudowa istniejącej wsi Westswine w ośrodek miejski, były niejako efektem ubocznym budowy portu. W tym zakresie panowała początkowo niezbyt skoordynowana i bezplanowa działalność budowlana.czytaj

Świnoujście - piękne nadmorskie miasto, swój rozwój i znaczenie zawdzięcza przede wszystkim temu, że było portem, swoistym oknem na świat dla Szczecina oraz niegdyś niemieckiej a obecnie polskiej gospodarki. czytaj