Użyta w tytule liczba mnoga nie jest pomyłką. Z zapisków, starych map, planów oraz relacji świadków wynika, że oprócz ciągle rozszerzającego swe granice i nadal ciasnego, cmentarza przy ulicy Karsiborskiej, świnoujska ziemia kryje jeszcze inne miejsca pochówku ludzkich szczątków. Tym razem chcę opowiedzieć o cmentarzu, który jeszcze wielu z nas pamięta, tym przy ul.Chopina. czytaj

Przydługawy nieco tytuł odnosi się do ostatniego ( póki co ) aktu w dziejach kompleksu koszarowego przy ulicy Wojska Polskiego, którego wcześniejsze dzieje już opisywałem. Zacznijmy jednakowoż jak zawsze od uwarunkowań historycznych. czytaj

W ramach naszej wirtualnej wędrówki po mieście chcę przedstawić historię kolejnego obiektu. Jest on jednym z bardziej odwiedzanych budynków publicznych w mieście, mającym sporą grupę stałych nazwijmy to klientów. Jest to Miejska Biblioteka Publiczna przy ulicy Marszałka Piłsudskiego. czytaj

Bardzo mało mieszkańców miasta, nawet tych interesujących się jego przeszłością wie, że na rogu ulicy Matejki i Chopina, na wznoszącym się tam wzgórzu, stał niegdyś niewielki, murowany kościół. Jego powstanie łączy się z istnieniem w mieście swego czasu gminy Ewangelicko-Luterańskiego Staropruskiego Kościoła, nazywanego w skrócie Staroluterańskim. Naturalnie był to odłam protestanckiego, reformowanego kościoła, tyle że działający, jako niezależny, w oderwaniu od „państwowego” kościoła luterańskiego. Była to grupa wyznaniowa na terenie państwa pruskiego stosunkowo nieliczna. Jej gminy i domy modlitwy, były dość rzadko rozsiane na Pomorzu. Ośrodkami wyznania w tej części regionu, były Trzebiatów i Wolin. I właśnie pierwsi założyciele świnoujskiej gminy przybyli w połowie XIX stulecia z Wolina. Początkowo udawali się oni na spotkania i modlitwy do Wolina, ale gdy ich liczba przekroczyła 20 osób, utworzono izbę modłów w domu jednego z współwyznawców, przy dzisiejszej ulicy Staszica. Nieco później, w 1870 r., przy tej samej ulicy, zbudowano mały dom modlitwy, stojący w rejonie Szkoły Podstawowej nr 6. Służył on wyznawcom tego kościoła przez ponad 60 lat. Ponieważ ta część miasta była w czasie nalotu w 1945 r., dość silnie zniszczona, a następnie zabudowana nowymi budynkami, trudno jest obecnie nawet orientacyjnie wskazać miejsce, w którym ten dom modlitwy się znajdował. czytaj

Obiektem budzącym wśród miłośników historii miasta szczególne zainteresowanie, jest o paradoksie, budynek od blisko półwiecza nieistniejący. Stwierdzenie to odnosi się do budowli z niemiecka zwanej Waldschlossem czyli leśnym zamkiem. Obiekt ów wznosił się na wzgórzu, przy skrzyżowaniu obecnych ulic Wyspiańskiego i Matejki. Miejsce to potocznie nazywane jest wzgórzem klasztornym, chociaż jako żywo klasztoru tam nigdy nie było. Stał tam natomiast wspominany „Waldschloss” i nieco poniżej mały kościółek, o którym też wkrótce napiszę. W naszej opowieści wracajmy jednak do historii owego przez leśnego zamku.czytaj

W początkach maja 1945 roku do Świnoujścia wkroczyły oddziały Czerwonej Armii. Miasto zostało zajęte bez walk. Nieliczne grupy żołnierzy niemieckich skapitulowały praktycznie bez jednego wystrzału. Władzę w mieście przejęła rosyjska komendantura. Wszystkie wojskowe obiekty i instalacje, jak też najważniejsze urządzenia komunalne i budynki publiczne, znalazły się pod kontrolą zdobywców. Kompleks koszarowy, w zasadzie nie naruszony, po zabraniu wszelkiej zdobyczy, wbrew oczekiwaniom nie został wykorzystany przez Rosjan zgodnie z jego przeznaczeniem. czytaj

Historia zespołu dawnych budynków koszarowych przy ulicy Wojska Polskiego jest niemal streszczeniem dramatycznych dziejów miasta w minionym stuleciu. Budowa w Świnoujściu kompleksu koszarowego była konsekwencją trwającego od połowy XIX wieku procesu militaryzacji ujścia Świny, co wiązało się z określoną politykę państwa pruskiego a następnie cesarstwa niemieckiego.czytaj

Bohaterem tego eseju jest w dalszym ciągu Dom pod Merkurym, ale także mieszcząca się w nim obecnie instytucja, mianowicie Oficerski Klub Garnizonowy. Do pisania o jego historii i działalności zachęciły mnie głosy Czytelników, którzy kontakt z nim wspominają jako bardzo miłe wspomnienie lat młodzieńczych. Tam bowiem uczestniczyli w pracy różnych sekcji, niektórzy odtańcowali studniówkę, a jeszcze inni, nawet własne wesele. czytaj