POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [28.11.2011, 07:39:21] • Świnoujście

Ulice Świnoujścia (2)

Ulice Świnoujścia (2)

Widok na Plac Słowiański, ok. 1935 r. (fot. Archiwum autora )

W tym miejscu, jak się wydaje, konieczne jest znowu nawiązanie do rozwoju kąpieliskowych funkcji Świnoujścia. Zapoczątkowana w sezonie letnim 1824 r. działalność, przez szereg lat nie stała się istotnym czynnikiem ekonomicznym czy miastotwórczym.

Wbrew oczekiwaniom, zamiast z każdym rokiem rosnąć, liczba gości z upływem lat nie zmieniała się, a w pewnym okresie nawet zmniejszała się. Co więcej, pobliskie wioski rybackie Ahlbeck, Heringsdorf czy Międzyzdroje, nie mówiąc już o Kołobrzegu czy Warnemünde, zdobywały coraz większą popularność. Magnesem przyciągającym była budowa pensjonatów i hoteli oraz urządzeń kąpieliskowych w bezpośredniej bliskości brzegu morza. W Świnoujściu póki co, dom zdrojowy znajdował się daleko od brzegu morza, w okolicach obecnego Szpitala Miejskiego, łazienki tudzież, a na wyjątkowo pięknej plaży, poza wspaniałym piaskiem i kilkoma budkami, niczego nie było. Efektem takiego stanu rzeczy było, że w 1874 r. Świnoujście odwiedziło 2322 gości, małą wioskę Heringsdorf 3014, a położone na siostrzanej wyspie Międzyzdroje, ledwie co rozpoczynające kąpieliskową karierę, aż 3387.

Ulice Świnoujścia (2)

Nadmorskie kąpielisko było niemal pustkowiem z rzadko posadowionymi budkami. (fot. Archiwum autora )

Przyczyna tak znaczącej utraty popularności, tkwiła w swoistym oporze ówczesnych ojców miasta przed wyjściem z programem rozbudowy w kierunku morza, tak jak uczyniono to w innych miejscowościach, o skromniejszych możliwościach i nie tak hojnie przez naturę obdarzonych. Najlepszą ilustracja tego jest wypowiedź ówczesnego rajcy miejskiego Schütza, będącą reakcją na projekt zabudowy terenów w rejonie obecnych ulic Sikorskiego i Hołdu Pruskiego. Otóż rajca ów, zareagował słowami: „Jakaż to barania głowa będzie tam chciał budować dom ? Dodać trzeba, że wypowiedź ta miała miejsce w 1885 roku, i że podobnego zdania było jeszcze kilku innych rajców. To stanowisko wynikało nie tyle z troski owych panów o interes miasta, ile raczej z obawy o spadek wartości działek, jakie posiadali oni w jego centrum. Nie wykluczone, że ich opór wynikał również z faktu, że wyjście w rejon nadmorskich wydm z dużym programem budowlanym, wymagało przynajmniej na początku, odpowiednich nakładów finansowych a więc zwiększenia podatków miejskich. Przykład owych rajców miejskich świadczy, że wybrańcy zasiadający w miejskim parlamencie ci dawni ale też chyba i obecni, nie zawsze grzeszą darem przewidywania i nie zawsze mają monopol na mądrość. Przykładów można znaleźć wiele, ale nie to jest przedmiotem artykułu.

Same grunty nie stanowiły istotnego wydatku. Ich sprzedaż oferowało w 1884 roku państwo pruskie, będące ich właścicielem, raptem po 29 fenigów za metr kwadratowy. Szansę tę, w pierwszym okresie wykorzystał berlińczyk Filip Wertheim, który dokonując wtedy zakupu sporej działki i przygotowując ją pod zabudowę, niejako położył kamień węgielny pod świnoujską dzielnicę nadmorską. Od 1888 w rozwój tej dzielnicy włączyło się miasto; zamieszkujący tu rzemieślnicy i przedsiębiorcy. Na efekty długo nie trzeba było czekać. W ciągu niespełna 30 lat zbudowano ponad 300 domów, hoteli, pensjonatów z całą infrastrukturą i zagospodarowaniem otoczenia. W samym tylko 1903 r., powstało więcej budowli niż w latach 1818 – 52 w całym mieście!

Ulice Świnoujścia (2)

Dzielnica nadmorska z lotu ptaka, fot. ok. 1935 r.(fot. Archiwum autora )

Niemal równocześnie z budową dzielnicy nadmorskiej następował też rozwój miasta w kierunku północnym, ku nowemu centrum kuracyjnemu. Na dotychczasowych piaszczystych pustkowiach czy kartofliskach, budowano teraz piękne, okazałe domy wzdłuż osi obecnej ulicy Piłsudskiego, na ulicach Paderewskiego i Hołdu Pruskiego, Narutowicza. W początkach XX stulecia w tamtym rejonie wzniesiono też budynki wielu ważnych społecznie instytucji, m.in. dwie szkoły średnie, dom dla sierot, sąd, więzienie, a także okazały kościół noszący imię Marcina Lutra.

Ulice Świnoujścia (2)

Na pustkowiach wiodących z centrum do morza powstawały okazałe kamienice dzisiejszej ulicy J. Piłsudskiego (widok z wieży kościoła Marcina Lutra). (fot. Archiwum autora )

Na pobliskich ulicach stanęły kilkupiętrowe, zdobne pięknymi fasadami budynki mieszkalne, zamieszkałe przez przedstawicieli intelektualnej czołówki miasta, wolnych zawodów, przedsiębiorców. W zielone tereny parku wkomponowane zostały korty tenisowe, ujeżdżalnia koni, stadion sportowy, ciągi spacerowe. Wzdłuż ulicy Chopina, budowę mieszkań realizowało zrzeszenie budownictwa mieszkaniowego miejscowych urzędników. Co ważne, prawie wszystkie prace budowlane, wykonywane były przez miejscowych rzemieślników i przedsiębiorców budowlanych. Nakręcało to w widoczny sposób koniunkturę gospodarczą, decydowało o widocznym wzroście zamożności wszystkich warstw mieszkańców.

Rozwój miasta w kierunku morza, pociągnął za sobą zabudowę dotychczasowych pustkowi, a więc obecnych ulic Piastowskiej, Piłsudskiego, Hołdu Pruskiego, Paderewskiego. Na piaszczystych niegdyś nieużytkach i kartofliskach powstawały kilkupiętrowe, nowoczesne wówczas budynki mieszkalne i usługowe.

Ulice Świnoujścia (2)

Także obecna ulica Piastowska zmieniła zdecydowanie swój wygląd. Zdjęcie z przełomu XIX i XX wieku. (fot. Archiwum autora )

Jest zrozumiałym, że w czasie I wojny światowej i kilka lat po jej zakończeniu, wszelaki ruch budowlany w mieście zamarł. Ponowne ożywienie nastąpiło w ostatnim, poprzedzającym wybuch II wojny światowej, dziesięcioleciu. W latach 1932 – 37 nastąpiło poszerzenie granic miasta w kierunku na zachód, poprzez zabudowę jednorodzinnymi budynkami wolnych terenów w rejonie dzisiejszych ulic Toruńskiej, Śląskiej, Bydgoskiej, Małopolskiej, Wielkopolskiej, Mazowieckiej. Niemal w tym samym czasie, powstała zwarta, wielorodzinna zabudowa mieszkalna przy ulicy Poznańskiej i Kołłątaja oraz Lutyckiej.

Związany z ówczesnymi planami wojennymi Niemiec, rozwój infrastruktury wojskowej w Świnoujściu i na jego obrzeżach, wyraźny wzrost liczebny garnizonu, wymagały odpowiedniego zaplecza mieszkaniowego dla kadry zawodowej i ich rodzin. Zapewnić je miało osiedle kilkurodzinnych domów, ciągnące się po północnej stronie ulicy Wojska Polskiego, zrealizowane w latach 1935-37. W tym samym niemal czasie, zbudowane też zostało osiedle dla rodzin wojskowych w kwartale ulic Narutowicza, Reja, Bogusławskiego i Krzywoustego.

Ulice Świnoujścia (2)

Osiedle dla rodzin wojskowych zbudowane w latach 1935-37, przy obecnej ulicy Wojska Polskiego, fot. 1938(fot. Archiwum autora )

Dodać należy, że również tym samym celom służyć miało zbudowanie, zaplanowanego w 1937 roku, kompleksu kilkudziesięciu domów mieszkalnych, sytuowanego w rejonie obecnego Osiedla Posejdon. Poza budynkami mieszkalnymi, zaplanowana tam była szkoła, place zabaw, stadion, z różnorodnymi urządzeniami sportowymi, wreszcie basen pływacki i naturalnie zaplecze usługowo-handlowe. Wybuch II wojny wykluczył realizację tych projektów.

Wydarzenia ostatnich tygodni wojny i realia gospodarcze i społeczne kilkudziesięciu minionych lat, zmieniły obraz miasta. Powstały nowe ulice i całe dzielnice, zniknęły niektóre uliczki. A to już jest współczesność. Jaka, każdy widzi.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 17, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-17 z 17

Gość • Niedziela [04.12.2011, 13:59:25] • [IP: 68.217.225.**]

Ostatnie zdjecie to jest Wojska Polskiego i zaczyna sie od Pulaskiego (Skarbowka). Nie wszystkie budynki sa jeszcze skonczone, w tym brakuje mojego. Do dzisiaj wiekszosc tych budynkow stoi. W moim budynku znalazlem w drzwiach gazetke z 1938, czyli daty sie zgadzaja. Pozdrawiam.

Gość • Piątek [02.12.2011, 20:17:02] • [IP: 88.156.234.***]

Warszowiacy, nie przejmujcie sie.Dla wielu Skndynawow przybywajacych do Polski w latach 70 Warszow mylono z Warszawa ! No i dobrze.

J.Pluciński • Piątek [02.12.2011, 20:11:14] • [IP: 80.245.191.***]

Słów parę dotyczących Warszowa. Prawda jest taka, że gdy przed wiekami tu gdzie znajduje sie obecnie Świnoujście, dziki i zające biegały to Warszów był już całkiem znaczącą wsią. O naszej starszej, a godnej szacunku części miasta, będę pisał w styczniu. Pozdrawiam bardzo serdecznie i dziękuję za uwagi. J.P.

Andrzej_Pustelnik • Piątek [02.12.2011, 14:50:29] • [IP: 80.54.123.**]

Popieram poprzedników w kwestii informacji o ziemi warszowskiej :) Pozdrowienia

Warszowiak • Piątek [02.12.2011, 12:19:21] • [IP: 150.254.69.***]

Och och :) Przepraszam szanownych PRAWDZIWYCH Świnoujścian. Niebywałe, jak to łatwo urazić ich Warszowem ;) Dobrze wiedzieć, że niektórzy lewobrzeżacy mają takie kompleksy na punkcie prawobrzeża, że muszą je leczyć na tym portalu wyśmiewając ludzi, którzy chcieliby się dowiedzieć czegoś o miejscu, w którym się wychowali :-) A za dzieciaka to zawsze my czuliśmy się gorsi... Cóż :-) Widać, nie było powodu :-)

Gość • Czwartek [01.12.2011, 18:05:19] • [IP: 80.245.189.***]

historia warszowa??to najpierw ja stworzcie.

Bohater Wyobraźni • Czwartek [01.12.2011, 16:32:55] • [IP: 31.63.212.***]

PaSo, dobrze się Tobie wydaje.

PaSo • Czwartek [01.12.2011, 14:59:28] • [IP: 46.115.17.**]

Na pierwszym planie ostatniego zdjęcia widać ul. Wojska Polskiego, widoczna jest linia kolejowa. Z lewej to ul. Moniuszki a dalej w parku widać zabudowę dawnego szpitala na dzisiejszej ul. Wyspiańskiego. Tak mi się wydaje...

Gość • Czwartek [01.12.2011, 14:51:08] • [IP: 92.42.116.***]

Warszowiaki tu pisze jak byk Ulice Świnoujscia a nie jakiegoś tam Warszowa, jak zbiorniki pierdzielna w lng to was nawet w google map nie znajdą!!;-)

Agnieszka • Czwartek [01.12.2011, 13:29:13] • [IP: 93.94.190.***]

Witam Panie Doktorze, bardzo chciałabym się dowiedzieć, czy ostatnie zdjęcie zamieszczone w artykule przedstawia dzisiajsze ulice:Moniuszki i Leśmiana? Pozdrawiam i liczę na odpowiedź.

Gość • Środa [30.11.2011, 07:50:30] • [IP: 80.245.186.**]

Dziękuję Panie Doktorze za, jak zwykle, ciekawy artykuł. Proszę o jeszcze. Pozdrawiam i życzę zdrowia.

Gość • Wtorek [29.11.2011, 18:03:05] • [IP: 92.42.119.***]

Na ul. Piastowskiej, tam gdzie pasły się krowy p. R. znajduje się teraz boisko szkolne. . te pole było kiedyś należało do miasta ! więc zastanawiam się jak wielu innych osób jakim cudem p. R. syn próbuje sobie teraz przepisać ten kawałek ziemi jako jego własność ?? pazerność czy cwaniactwo co nie których. ..

Warszowianka • Wtorek [29.11.2011, 13:46:21] • [IP: 195.117.222.*]

Witam Pana Doktora i oczywiście dziękuję za kolejną lekcję historii o prawobrzeżu proszę nie zapominać Pozdrawiam

Warszowianka • Wtorek [29.11.2011, 13:43:52] • [IP: 195.117.222.*]

Co się tyczy mądrości rajców ówczesnych to zmian radykalnych u dzisiejszych radnych nie widać rozwój cywilizacji, ludzie w kosmosie, technologia osiągnęła szczyt, a pewne sprawy tkwią w miejscu nieprawdaż??

Alk • Poniedziałek [28.11.2011, 09:58:45] • [IP: 217.97.193.***]

Witam Pana Doktora i dziękuję za kolejny pasjonujący odcinek opowieści o starym Świnoujściu.Pozdrawiam.

Gość • Poniedziałek [28.11.2011, 08:10:56] • [IP: 57.66.78.*]

o właśnie Warszów, i prosimy o zdjęcia, duuzo zdjęć! Może cos na temat Lunety koło PHŚ albo starej dzielnicy Kluss? Może cos bardziej współczesnego, na temat PPD i UR" Odra" i sieciarni, albo odprawy promowej do Szwecji, Baltony i starej stacji CPN?

Warszowiak • Poniedziałek [28.11.2011, 07:47:02] • [IP: 109.173.144.***]

Panie Doktorze! Dziękuję za artykuł i po raz kolejny proszę... Warszów :-) Cokolwiek! My," prawobrzeżanie" też chcielibyśmy dowiedzieć się czegoś o historii naszej dzielnicy.

Oglądasz 1-17 z 17
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344
■ 6 czerwca 2024 roku do Urzędu Miasta Świnoujście wpłynęła oferta Fundacji Wiatr w Żagle na realizację zadania publicznego pod nazwą: szkolenie pod tytułem „Odkrywanie autyzmu” Termin realizacji zadania: od 28.06.2024 r. do 5.07.2024 r. Oferta znajduje się do wglądu w Wydziale Zdrowia i Polityki Społecznej. W terminie 7 dni od dnia zamieszczenia oferty w Biuletynie Informacji Publicznej, i na stronie internetowej Miasta Świnoujście, każdy może zgłosić uwagi dotyczące oferty. Ewentualne uwagi można zgłaszać do dnia 14 czerwca 2024 roku w Wydziale Zdrowia i Polityki Społecznej Urzędu Miasta Świnoujście, ul. Wojska Polskiego 1/2, w godzinach od 7.00 do 15.00. ■ Mamy przyjemność zaprosić na koncert w ramach XX Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego Sacrum Non Profanum, który odbędzie się w Świnoujściu. 22 czerwca o godz. 19.00 ze sceny wybrzmią największe przeboje muzyki filmowej. Bilety w cenie 40 złotych do nabycia w kasach MDK oraz przez internet. Więcej w załącznikach ■ Zapraszamy na Otwarty Dzień w Schronisku dla Bezdomnych Zwierząt w Świnoujściu! 08.06 (sobota) 14:00 - 17:00 Przygotowaliśmy dla Was wiele atrakcji: 2 Dmuchańce, Strefa Animacyjna, Zwiedzanie Schroniska, Strzelanie z Łuku, Popcorn. Przyjdźcie z całą rodziną, spędźcie miło czas i poznajcie naszych podopiecznych! To doskonała okazja, by dowiedzieć się więcej o naszej działalności oraz jak możecie pomóc bezdomnym zwierzętom. Do zobaczenia! ■ Jeden z promów Karsibór pojawi się w czerwcu na przeprawie Warszów. Powodem jest awaria chłodzenia na promie Bielik i konieczność jego remontu. Zmiany planowane są w dniach 03-10 czerwca. W związku z awarią systemu chłodzenia na promie Bielik I i pilnej konieczności jego remontu, na przeprawie miejskiej przez tydzień będą w eksploatacji promy: Bielik III i Karsibór I. Promy Bielik II (w trakcie planowanego remontu pędników) i Bielik IV (w trakcie planowanego remontu silnika głównego) wyłączone są z eksploatacji do końca czerwca. ■ Terminal kontenerowy do poprawki. Naruszono lub zignorowano szereg przepisów. Podczas podejmowania decyzji o lokalizacji terminala kontenerowego w Świnoujściu naruszono lub pominięto szereg przepisów. Całkowicie zignorowano kwestię m.in. interesu mieszkańców, uciążliwości, które odczuje lokalna społeczność, ale także bezpieczeństwa państwa w sytuacji, gdy inwestycja powstaje w sąsiedztwie terminala LNG. Świnoujski samorząd chce naprawić te błędy i odwołał się od wspomnianej decyzji Adama Rudawskiego, wojewody zachodniopomorskiego. Działania podjęto w szeroko pojętym interesie społecznym, w nadziei, że głos samorządu w końcu zostanie wysłuchany i uwzględniony. Nie było konsultacji, referendum, rzetelnych opracowań… ■ Druga edycja "Roztańczonych wysp" pod patronatem honorowym Prezydenta Miasta Świnoujście znów przyniosła niezapomniane chwile. Ponad 200 tancerzy z różnych regionów zaprezentowało swoje umiejętności, w tym zespoły z Dance Studio Paa Szczecin, Good Dance Academy Dobra, Strefy Ruchu Dagmara Błaszczak Nowogard oraz lokalne kluby Atu i 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Dla wielu młodych tancerzy była to pierwsza okazja do występu przed publicznością, co wzbudzało wyjątkowe emocje wśród ich rodziców. Najlepsze zespoły, które zdobyły nagrody Grand Prix, to Dance Studio Paa, Good Dance Academy oraz Studio Tańca "Etiuda". Sponsorem nagród była Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa „Słowianin” w Świnoujściu. Organizacja tego wydarzenia była możliwa dzięki zaangażowaniu wielu osób. Serdecznie dziękujemy trenerom Agacie Midzie, Marcie Zienkiewicz oraz rodzicom tancerzy za ich wsparcie. Specjalne podziękowania składamy Pani Prezydent Joannie Agatowskiej za jej obecność i wsparcie ■ Nowi zastępcy: Joanna Agatowska będzie miała dwóch zastępców. Zastępcą do spraw społecznych będzie pan Roman Kucierski, zastępcą do spraw inwestycyjnych będzie pan Arkadiusz Mazepa. Natomiast sekretarzem miasta zostanie pan Paweł Juras ■ Ryszard Teterycz Przewodniczącym Rady Miasta Świnoujścia ! Nowy przewodniczący był jedynym zgłoszonym kandydatem. Poparło go 19 radnych. 2 było przeciw ■ 21 nowych radnych Rady Miasta Świnoujście odebrało zaświadczenia o wyborze oraz uroczyście złożyło ślubowanie. Wśród nich jest wielu społeczników. Na tej samej sesji nowa prezydent Świnoujścia Joanna Agatowska złożyła ślubowanie i formalnie objęła urząd. ■ Na poniedziałek 6 maja 2024r. Komisarz Wyborczy w Szczecinie zwołał I sesję Rady Miasta Świnoujście IX kadencji. Obrady odbędą się w sali numer 315 Miejskiego Domu Kultury przy ulicy Wojska Polskiego 1/5. Początek o godzinie 10.00. Porządek obrad 1. Otwarcie inauguracyjnej sesji rady. 2. Wręczenie zaświadczeń o wyborze na radnego. 3. Złożenie ślubowania przez radnych. 4. Stwierdzenie kworum i przyjęcie porządku obrad. 5. Wybór przewodniczącego rady. 6. Wręczenie zaświadczenia o wyborze na Prezydenta Miasta Świnoujście. 7. Złożenie ślubowania przez prezydenta. 8. Zakończenie obrad ■ Joanna Agatowska Prezydentem Świnoujścia w I turze! To historyczne zwycięstwo! Oczywiście musi być potwierdzone oficjalnymi danymi z PKW ale na podstawie protokołów z 27 komisji wyborczych w Świnoujściu Joanna Agatowska w mistrzowskim stylu pokonała trzech swoich konkurentów i w I turze została prezydentem Świnoujścia! ■ Ostateczne rozliczenie tunelu nie zostało jeszcze dokonane. Nastąpi po wydaniu Świadectwa Wykonania, co spodziewane jest ok. września br. Roszczenia obu stron w związku z prowadzonymi mediacjami są objęte tajemnicą mediacji - tłumaczy Jarosław Jaz Rzecznik Prasowy Prezydenta Miasta Świnoujście ■