Jak zawsze, początek roku szkolnego najbardziej przeżywają dzieci zaczynające dopiero naukę. I choć przygotowanie przedszkolne nieco pomniejsza wrażenie „pierwszego dnia” to wśród pierwszaków trema miesza się z napięciem i niepewnością. Uroczyście choć znacznie mniej nerwowo jest zwykle wśród uczniów gimnazjów i szkół średnich. W tym roku jednak także uczniowie tych dx kół mają powody do niepewności. Zmiany w podstawie programowej nauczania to duża niewiadoma przede wszystkim dla uczniów Nauczyciele od dłuższego czasu muszą już przygotowywać się do tej kolejnej reformy systemu nauczania. A oto najważniejsze założenia czekających szkoły zmian wg Ministerstwa Edukacji, które niedawno opublikowało wydawnictwo „Rzeczpospolita”:
Zgodnie z założeniami reformy uczniowie pierwszych klas liceów ogólnokształcących będą kontynuowali rozpoczętą w gimnazjum naukę wszystkich przedmiotów ogólnych w zakresie podstawowym, w tym obowiązkowych przedmiotów maturalnych: języka polskiego, matematyki, języków obcych.
Na lekcjach historii będą poznawać dzieje Polski i świata od 1918 roku do współczesności, na fizyce - uczyć się o grawitacji i astronomii oraz fizyce atomowej i jądrowej. Na lekcjach geografii będą rozważać problemy demograficzne, społeczne i gospodarcze współczesnego świata, na chemii - poznają budowę, właściwości oraz zastosowanie materiałów i tworzyw pochodzenia naturalnego oraz środków chemicznych, z którymi spotykają się na co dzień. Biologia będzie okazją do zgłębiania zagadnień biotechnologicznych, inżynierii genetycznej i bioróżnorodności.
Już w trakcie rekrutacji do szkół ponadgimnazjalnych uczniowie deklarowali wstępnie wybór od 2 do 4 przedmiotów, których będą się uczyć w II klasie w zakresie rozszerzonym, w znacznie większej niż dotąd liczbie godzin. Część z nich, ci którzy zdecydowali się na naukę języka polskiego, matematyki i języków obcych na poziomie rozszerzonym, już w tym roku zacznie naukę na tym poziomie. W marcu 2013 roku, niezależnie od wstępnych deklaracji, zdecydują ostatecznie o wyborze przedmiotów, których będą się uczyć w rozszerzonej formule.
W następnych klasach wszyscy uczniowie nadal będą obowiązkowo uczyć się języka polskiego, matematyki i języków obcych, obowiązkowe będą też zajęcia z wychowania fizycznego. Rozpoczną, w zwiększonym wymiarze godzin, naukę wybranych przedmiotów na poziomie rozszerzonym z katalogu: j. polski, matematyka, języki obce, historia, geografia, fizyka, chemia, wiedza o społeczeństwie, informatyka, historia sztuki, historia muzyki, język łaciński i kultura antyczna, filozofia.
Historia i społeczeństwo
Nowością będą także obowiązkowe przedmioty uzupełniające, dobierane według zasady: jeżeli uczeń nie wybierze zajęć rozszerzonych z geografii, biologii, fizyki czy chemii - w jego planie nauczania pojawi się przyroda, jeśli nie wybierze historii - przez dwa lata będzie poznawał dzieje Polski i świata na przedmiocie historia i społeczeństwo.
Z danych MEN wynika, że ponad 50 proc. absolwentów gimnazjów wybiera szkoły kształcące w zawodach, liczba ta z roku na rok zwiększa się. Dotyczy to w szczególności techników, które zapewniają zdobycie zawodu i możliwość kontynuowania edukacji na uczelniach. Uczniowie techników i szkół zawodowych - tak jak uczniowie liceów - w pierwszych klasach będą kontynuować kształcenie ogólne. Właściwe kształcenie zawodowe rozpoczną dopiero od drugich klas.
Najistotniejsza zmianą w szkolnictwie zawodowym będzie odejście od kształcenia w konkretnym zawodzie na rzecz takiego nauczania, by w wyniku niego uczeń zdobywał kwalifikacje konieczne do wykonywania danego zawodu (jedna, dwie lub trzy - ich liczba jest zależna od złożoności zawodu). Zdobycie każdej kwalifikacji zostanie potwierdzone egzaminem, a w rezultacie złoży się na konkretne uprawnienia zawodowe.
Obowiązywać będzie nowa klasyfikacja zawodów szkolnictwa zawodowego i nowa podstawa programowa kształcenia w zawodach (w zasadniczych szkołach zawodowych uczniowie będą mogli kształcić się w 72 zawodach, w technikach - w 92). W ZSZ szczególny akcent został położony na kształcenie praktyczne, na które jest przeznaczone 60 proc. czasu w trakcie trzyletniej nauki, będzie się ono odbywać u pracodawcy, w centrach kształcenia praktycznego lub w szkolnych warsztatach.
Od 1 września 2012 roku nastąpi także zmiana w systemie kształcenia w zawodzie osób dorosłych. Dzięki wyodrębnieniu w zawodach kwalifikacji będą one mogły uzyskać lub uzupełnić kwalifikacje zawodowe w formach pozaszkolnych, w bardziej elastycznym systemie kształcenia ustawicznego na kwalifikacyjnych kursach zawodowych.
Zlikwidowane zostaną licea profilowane, licea uzupełniające i technika uzupełniające.
Wprowadzanie reformy edukacji będzie w roku szkolnym 2012/2013 kontynuowane także w szkołach podstawowych. Od 1 września nie tylko w przedszkolach, I, II i III klasach szkół podstawowych, I, II i III klasach gimnazjów i I klasach szkół ponadgimnazjalnych obowiązywać będzie nowa podstawa programowa nauczania. Pojawi się ona także w IV klasach szkół podstawowych.