Przypominamy, że z prawa do nowej emerytury nauczycielskiej mogą obecnie skorzystać nauczyciele, którzy spełnią łącznie kilka warunków. Jednym z nich jest rozwiązanie na swój wniosek stosunku pracy, albo rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy w określonych okolicznościach. Na przykład kiedy dyrektor szkoły w razie całkowitej likwidacji szkoły rozwiąże z nauczycielem stosunek pracy, czy wygaśnie on z upływem sześciomiesięcznego okresu pozostawania nauczyciela w stanie nieczynnym.

Kolejnym warunkiem jest rozpoczęcie pracy przed 1 stycznia 1999 r. jako nauczyciel, wychowawca, inny pracownik pedagogiczny w przedszkolu, szkole, placówce lub innej jednostce wymienionej w art.1 Karty Nauczyciela. Trzeba też mieć okres składkowy, który wynosi minimum 30 lat, w tym co najmniej 20 lat faktycznego wykonywania pracy, o której mowa w art. 1 Karty Nauczyciela, (z wyjątkiem nauczyciela szkoły za granicą), w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć.

Z tego świadczenia nie skorzysta nauczyciel, który ma prawo przejść na emeryturę bez względu na wiek na podstawie art. 88 ust. 2a Karty Nauczyciela. A także ci, których kwota wyliczonej emerytury jest mniejsza niż najniższa emerytur określona w ustawie emerytalnej. Od 1 marca br. to 1780,96 zł.

Na nową emeryturę nauczycielską mogą przejść, począwszy od 1 września 2024 r., nauczyciele urodzeni przed 1 września 1966 r., o ile przed wejściem w życie przepisów ukończyli 58 lat i spełniają pozostałe warunki. Od 1 września 2025 r. na emeryturę będą mogli przejść pedagodzy urodzeni po 31 sierpnia 1966 r. a przed 1 września 1969 r., którzy przed 1 września 2025 r. ukończą co najmniej 56 lat.

Natomiast od 1 września 2026 r. z tego świadczenia będą mogli skorzystać nauczyciele urodzeni po 31 sierpnia 1969 r. Warunki, by nabyć uprawnienia do nowej emerytury nauczycielskiej są takie same dla kobiet i mężczyzn.

Ważne, by wniosek o nową emeryturę nauczycielską został złożony przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, który wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Po przyznaniu świadczenia prawo do nowej emerytury nauczycielskiej nie ustaje z powodu osiągnięcia powszechnego wieku.

Nową emeryturę nauczycielską oblicza się przez podzielenie sumy zwaloryzowanego kapitału początkowego, zwaloryzowanych składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego i zwaloryzowanych środków na subkoncie przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na tę emeryturę danego ubezpieczonego.

Z chwilą wydania decyzji o prawie do nowej emerytury nauczycielskiej środki w OFE przechodzą na subkonto w ZUS-ie, które jest zamykane. Ustaje członkostwo w OFE. W związku z tym kobieta, która jest członkiem OFE, nie nabędzie prawa do emerytury kapitałowej w powszechnym wieku emerytalnym i tym samym nie będzie mogła przeliczyć emerytury docelowej (po ukończeniu 65 lat).

W przypadku przejścia na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne w razie śmierci środki z subkonta i OFE są dziedziczone. Natomiast w sytuacji nowej emerytury nauczycielskiej środki z subkonta (wraz z przekazanymi środkami z OFE) trafiają na konto ubezpieczonego i nie podlegają dziedziczeniu. Oznacza to brak prawa do podziału środków lub wypłaty gwarantowanej.

Karol Jagielski
regionalny rzecznik ZUS
województwa zachodniopomorskiego