Wernisaż odbędzie się w niecodziennym miejscu: na pokładzie okrętu transportowo-minowego 8 Flotylli Obrony Wybrzeża zacumowanego przy Nabrzeżu Władysława IV w Świnoujściu.

Wydarzenie rozpocznie się w sobotę, 29 czerwca o godz. 13:00. Wcześniej, o godz. 12.30, odbędą się uroczystości pod pomnikiem "Tym, którzy nie powrócili z morza" na Placu Rybaka. Następnie marynarze i uczestnicy uroczystości przemaszerują spod pomnika na nabrzeże przy stacji paliw ORLEN. W jego trakcie koncert da Orkiestra Wojskowa ze Świnoujścia.

Wernisaż wystawy rozpocznie Piknik Marynarski przy Nabrzeżu Władysława IV. Wezmą w nim udział m.in. dyrektor szczecińskiego Oddziału IPN Krzysztof Męciński oraz (……).

Wystawa powstała z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej Oddziału w Szczecinie w związku z setną rocznicą urodzin dowódcy Floty Polskiej Marynarki Wojennej adm. Józefa Unruga, przypadającą 7 października bieżącego roku. Na ekspozycję składają się unikatowe fotografie, przybliżające sylwetkę Admirała poprzez ukazanie okresu młodzieńczego, służbę w Polskiej Marynarce Wojennej w okresie odrodzonej Rzeczypospolitej, udział jako Dowódcy Floty w Obronie Wybrzeża po wybuchu wojny aż po powojenną działalność, naznaczoną emigracyjną peregrynacją polskiego oficera. To pierwsza ekspozycja wystawiennicza, mająca na celu rzetelne przypomnienie postaci Admirała i jednego z najwybitniejszych oficerów Polskiej Marynarki Wojennej, o którym wiedza wciąż pozostaje niedostatecznie upowszechniona i spopularyzowana pośród polskiego społeczeństwa.

Na potrzeby projektu zainicjowano rozległą kwerendę materiałowo-źródłową, zarówno w krajowych (Instytutu Pamięci Narodowej, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej w Gdyni, Narodowego Archiwum Cyfrowego i Polskiej Agencji Prasowej), jak i zagranicznych ośrodkach archiwalnych (Biblioteka Kongresu w Waszyngtonie, Holenderskiego Instytutu Historii Wojskowości czy Imperial War Museum w Londynie). W warstwie ikonograficznej poza fotografiami, wyeksponowano również unikatową kolekcję osobistych artefaktów (w tym m.in zachowane ordery i odznaczenia) należących do Józefa Unruga, przechowywanych w
zbiorach rodzinnych Unrugów.

Po zakończeniu Święta Morza wystawa będzie eksponowana rzez miesiąc w Klubie 8 Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu przy ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 45.

Szczegółowy program obchodów Święta Marynarki Wojennej i Dni Morza w Świnoujściu znajduje się pod linkiem:
Święto Marynarki Wojennej w Świnoujściu - 8FOW (wojsko-polskie.pl)

***
Święto Marynarki Wojennej obchodzone jest już od ponad 90 lat i nierozerwalnie łączy się z historią polskiej obecności na Bałtyku. Po raz pierwszy obchodzono je 10 lutego 1928 roku, jako nawiązanie do zaślubin Polski z morzem. W kolejnych latach obchodów marynarskiego święta nie przerwała nawet wojna. Z należytym szacunkiem tradycje podtrzymywano bowiem na polskich okrętach, które walczyły u boku aliantów. Po wojnie, Święto MW, zostało ustanowione na ostatnią niedzielę czerwca jako finał obchodów Święta Morza.

Tradycja obchodów Święta Morza sięga przełomu XVIII i XIX wieku i wywodzi się z obrzędów kaszubskich. Obrzędy te miały zawsze charakter ludowy, nigdy państwowy. Podkreślały jednak związek ludności polskiej z morzem. Pomysł obchodów Święta Morza zrodził się w 1932 roku w Gdyni. Jego autorem był Andrzej Wachowiak, członek gdyńskiego zarządu Ligi Morskiej i Kolonialnej, który zaproponował, aby pod koniec czerwca każdego roku, uroczyście święcić kutry i łodzie rybackie. Inicjatywa Andrzeja Wachowiaka, jak się później okazało, przerodziła się w obchodzone dorocznie uroczystości poświęcone morzu. Przed wybuchem II wojny światowej Święto Morza lub inaczej Dni Morza, obchodzone były ośmiokrotnie, przede wszystkim w Gdyni. W czasie wojny i okupacji tradycje obchodów kontynuowane były w tajemnicy, a na okrętach polskiej Marynarki Wojennej niekiedy dni te przypadały na okres wojennych zmagań na morzu. Po wojnie uroczystości odbywały się także w innych miastach polskiego wybrzeża, m.in. w Szczecinie, Kołobrzegu, Słupsku, Ustce, Władysławowie, Świnoujściu i Sopocie.

Marcin Górka
asystent prasowy
Instytut Pamięci Narodowej Oddział Szczecin