Główne postulaty

Raport zawiera 21 pomysłów na zwiększenie samodzielności samorządów w sprawach ważnych dla wszystkich mieszkańców, jak organizacja usług publicznych ( m.in. ochrona zdrowia, edukacja, mieszkalnictwo, bezpieczeństwo), połączone z łagodzeniem nierówności regionalnych i wyrównywaniem szans. Proponuje nową rolę władzy centralnej, która zamiast „ręcznego sterowania" działaniami samorządów, skupi się na wyznaczaniu standardów i monitorowaniu działania władz lokalnych. Raport zawiera również postulaty usprawniające lokalną demokrację, obywatelską kontrolę nad działalnością władz samorządowych, oraz pomysły jak sfinansować zadania samorządu.

Dlaczego powstał raport?

Prace nad raportem trwały w Fundacji Batorego od 2015 roku. W cyklu seminariów wzięło udział liczne grono ekspertów, samorządowców, przedstawicieli organizacji społecznych z całej Polski.

„Samorząd terytorialny to polska historia sukcesu ostatnich trzech dekad. Świadczą o tym wysokie wskaźniki zaufania do władz lokalnych. Możemy być z tego dumni, to nasz wspólny sukces. Zamiast jednak spoczywać na laurach trzeba pomyśleć o wykorzystaniu tego potencjału dla Polski."- mówi Edwin Bendyk, publicysta i członek zarządu Fundacja im. Stefana Batorego.

Samorządowa wspólnota dobrobytu

Koncepcja „samorządowej wspólnoty dobrobytu" opisana w raporcie to pomysł na odpowiedzialną decentralizację, przekazanie szeregu decyzji na poziom lokalny i regionalny przy jednoczesnym uznaniu ważnej roli centrum oraz wzmocnieniu wpływu mieszkańców na decyzje władz lokalnych. Pomysł na rozwiązanie problemów, z którymi od wielu lat polskie państwo poradzić sobie nie potrafi.

„Mieszkańcy każdej gminy w Polsce mają prawo do dobrej jakości usług publicznych - ochrony zdrowia, edukacji, transportu publicznego czy mieszkań. To wymaga z jednej strony silnego finansowo i kompetencyjnie samorządu działającego z dużą samodzielnością. Z drugiej, potrzebujemy sprawnej władzy centralnej, która monitoruje przestrzeganie standardów oraz dba o łagodzenie nierówności." – wyjaśnia Dawid Sześciło

Doceńmy Polskę lokalną

„'Polska samorządów' to przede wszystkim propozycja dla Polski lokalnej - gminnej i powiatowej. To na tym poziomie powinno się decydować o większości spraw najważniejszych dla życia obywateli. Silne województwa mogą zapewnić dobry poziom części usług publicznych, ale nie muszą być mini-państwami. Lepiej inwestować w samorząd gmin i powiatów. To tu decyzje są najbardziej demokratyczne i tu mogą być najskuteczniej rozliczane przez obywateli." – dodaje Sześciło