W Polsce liczbę chorych na ciężką, niedostatecznie kontrolowaną postać astmy szacuje się na około
1 500 osób1. U co piątego chorującego, pomimo stosowania rekomendowanych w leczeniu tej postaci choroby leków nie uzyskuje się zadowalającej kontroli objawów. Tacy pacjenci codziennie doświadczają objawów astmy, pojawiają się u nich częste, nieprzewidywalne zaostrzenia choroby oraz objawy nocne. Chorzy ci mają znacznie obniżoną aktywność fizyczną, a także życiową, co łączy się z niezdolnością do pracy. Ponadto choroba utrudnia im wykonywania codziennych, prostych czynności, jak na przykład wyjście do sklepu, czy wejście po schodach bez odpoczynku. Koszty leczenia chorych cierpiących na astmę ciężką są bardzo wysokie i stanowią ponad 50% wszystkich kosztów przeznaczonych na opiekę chorych na astmę. W Europie średni koszt leczenia astmy ciężkiej jest 13-krotnie wyższy niż koszt leczenia astmy o zwykłym przebiegu.

Przyczyny ciężkiej astmy alergicznej2

Przyczynami choroby są czynniki genetyczne, a także źle leczone lub w ogóle nieleczone infekcje lub ciężkie przeziębienia. Czynnikiem sprzyjającym rozwojowi astmy ciężkiej alergicznej jest palenie papierosów zarówno aktywne jak i bierne. Jeśli choroba nie jest dobrze kontrolowana mogą wystąpić zaostrzenia pomimo zastosowania optymalnego leczenia. Dlatego każdy chory powinien znaleźć się pod specjalistyczną opieką na wysokim poziomie w wyspecjalizowanym ośrodku i stałą kontrolą lekarza.

Zasady programu lekowego

W odpowiedzi na potrzeby rosnącej liczby pacjentów, Ministerstwo Zdrowia w 2012 roku wprowadziło program lekowy dla chorych na ciężką astmę alergiczną. Program jest prowadzony w 38 ośrodkach w Polsce. W województwie zachodniopomorskim jest to Specjalistyczny Szpital, Oddział III Gruźlicy i Chorób Płuc, przy ul. A. Sokołowskiego 11 w Szczecinie oraz w Koszalinie w Specjalistycznym Zespole Gruźlicy i Chorób Pluc, Oddział Gruźlicy i Chorób Płuc, przy ul. Niepodległości 44/48.

Kto może skorzystać z programu lekowego?3

Z programu lekowego dla chorych na astmę ciężką skorzystać mogą pacjenci powyżej 12. roku życia z ciężką, niekontrolowaną alergiczną astmą oskrzelową, z alergią na alergeny całoroczne potwierdzoną punktowymi testami skórnymi lub testami swoistego IgE. Program obejmuje pacjentów o masie ciała 20-150 kg, niepalących tytoniu, u których wykluczono inne mechanizmy (choroby współistniejące) powodujące ciężki przebieg astmy innych niż reakcja organizmu na całoroczne alergeny wziewne.

Ponadto pacjenci muszą spełniać co najmniej trzy z poniższych kryteriów:
objawy niekontrolowanej astmy,
trzy lub więcej epizodów zaostrzeń w roku wymagających stosowania systemowych glikokortykosteroidów lub zwiększania ich dawki u osób, które stosują je przewlekle,
hospitalizacja w ciągu ostatnich 12 miesięcy z powodu zaostrzenia astmy,
incydent ataku astmy zagrażający życiu w przeszłości,
utrzymująca się obturacja dróg oddechowych,
pogorszenie jakości życia z powodu astmy.

Pacjent jest kwalifikowany do udziału w programie przez Zespół Koordynacyjny do Spraw Leczenia Biologicznego w Ciężkiej Astmie Alergicznej powołany przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.