POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [30.04.2012, 07:03:29] • Świnoujście

Kościół w Przytorze (1 )

Kościół w Przytorze (1 )

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Przytorze, wygląd współczesny. (fot. wikipedia.pl )

Znajdujący się obecnie w centrum Przytoru kościół parafialny Najświętszego Serca Pana Jezusa, w dziejach wsi nie jest pierwszym. Nie ulega wątpliwości, że w tej dużej jak na owe czasy wiosce pierwszy dom modlitwy powstać musiał już w okresie średniowiecza. Brak jednakowoż informacji o tej budowli. Nieco później, bo w XVI wieku po wprowadzeniu reformacji, w Przytorze ulokowano dom dla wdów po pastorach. Wydaje się więc że kościół tam także być musiał. Niestety żadne konkretne informacje na ten temat nie przetrwały.

Więcej wiadomości mamy o poprzedniku dzisiejszej świątyni. Był to usytuowany w pobliżu dzisiejszego kościółek, o konstrukcji szachulcowej ( z tzw. „pruskiego muru”), zbudowany w 1702 roku. Był jednonawowy z emporami; miał 27 stóp szerokości i 90 stóp długości ( około 7 x 30 m ) . Mieścił 450 wiernych. Ze wszystkich stron otoczony był grobami tak, że dookoła znajdowała się tylko ścieżka szerokości około 4 stóp. Kościół ten zobaczyć można jedynie na starych kościelnych pieczęciach. W oparciu o to wyobrażenie, została sporządzona poniższa ilustracja. Podobne wiejskie kościółki występują jeszcze obecnie na terenie Pomorza, tak polskiego jaki i niemieckiego.

Kościół w Przytorze (1 )

Przypuszczalny wygląd dawnego przytorskiego kościoła z XVIII wieku. (fot. Archiwum )

Z zachowanych przekazów wynika, że w pierwotnej formie, do około końca XVIII wieku kościółek posiadał też wieżę. Podobnie jak więźba dachowa, jej szkielet nośny był także konstrukcją drewnianą. Wraz z upływem lat, drewno jednakowoż murszało, wieżyczka podupadała i wyglądała coraz gorzej. W tej sytuacji, mieszkańcy zdecydowali o jej rozbiórce i wzniesieniu nowej. W 1813 roku, za czasów pastora Klempina, wieżę rozebrano. Rozbiórka, prowadzona wspólnym wysiłkiem mieszkańców, nastąpiła bardzo szybko. Wraz z tym zamówiono, zwieziono i złożono koło kościółka odpowiednio mocne, dębowe bale, które posłużyć miały zbudowaniu nowej wieży. I na tym skończyła się aktywność parafian, którzy doszli do wniosku, że budowa wieży to sprawa władzy państwowej. Zwrócili się zatem z odpowiednią petycją do owej władzy, skąd nadeszła odpowiedź: „ Kto wam kazał rozbierać wieżę? Niech ten ją odbudowuje, kto ją rozebrał”. W tej sytuacji, gdy nikt do odbudowy wieży się nie kwapił, a drewno na jej budowę leżało, z czasem powstał zamysł spieniężenia go. Wkrótce też znaleźli się chętni do nabycia materiału, który też ochoczo został zamieniony na gotówkę. Po pewnym czasie za odzyskane w ten sposób pieniądze zorganizowali mieszkańcy całodzienny, bardzo huczny festyn. I w ten sposób stary przytorski kościół pozostał bez wieży, a wśród mieszańców sąsiednich wsi pokutowało powiedzenie, że „Przytorzanie przepili swoją wieżę kościelną”.

Kościół w Przytorze (1 )

Dzwony dawnego kościoła w Przytorze przez dziesiątki lat umieszczone były na podobnej konstrukcji. Zbiór autora.(fot. Archiwum )

W konsekwencji rozbiórki wieży, dzwony zawieszone zostały w zbudowanej obok kościoła niskiej, drewnianej dzwonnicy. Dodam jeszcze, że dawny dom pastora, szachulcowa, kryty trzcinową strzechą chata, stał jeszcze długie lata w pobliżu kościoła.

Kościół w Przytorze (1 )

Dawny dom przytorskiego pastora. Fragment pocztówki z pocz. XX wieku. Reprodukcja w zbiorze autora.(fot. Archiwum )

Decyzja o budowie nowego kościoła powstała w związku z tym, że w końcu XIX wieku stara budowla nie spełniała już należycie swojej roli. Wieś rozrosła się, przybyło mieszkańców stałych, coraz częściej zdarzali się też letnicy. W kościele było po prostu zbyt ciasno i zbyt biednie, jak na tę rosnącą w zamożność miejscowość. Stara świątynia coraz bardziej też podupadała technicznie, a zawilgocone ściany tu i ówdzie obsypywały się. Ciasna bez organów i wieżowego zegara ( wszak wieży nie było ), nie przystawała już do znaczenia wsi i jej rozwoju. Nowy kościół miała być dużo obszerniejszy, wyposażony zgodnie z nowymi potrzebami i modą. Pierwsze starania o nowy kościół rozpoczęły się w 1895 roku. Wtedy to powstał wstępny projekt nowej świątyni, wykonany przez świnoujskiego radcę budowlanego Blankenburga. Nie zyskał on jednak pełnej akceptacji gminy, która miała ponieść 1/3 kosztów budowy szacowanych w sumie na ponad 60 tysięcy marek.

Ostatecznie po sporach i dyskusjach, w końcu 1897 roku projekt ze zmianami został zatwierdzony, jako podstawa do opracowania właściwego projektu budowlanego. Ten zaś po rozlicznych urzędniczych korowodach, został złożony prawie rok później, bo 7 listopada 1898 roku.
Kolejnym problemem był brak odpowiedniej działki. Pierwotnie brano pod uwagę teren po starym kościele z 1702 roku. Ten okazał się jednak za mały, a dodatkowo jak już wspomniałem, znajdował się on na cmentarzu w otoczeniu grobów, ogrodzonych kamiennym murkiem. Po dłuższych przymiarkach, gmina postanowiła ostatecznie wybudować kościół na działce przylegającej do cmentarza, odkupionej od mieszkańca nazwiskiem Spiegelberg.
Plac został udostępniony pod budowę 23 października 1900 roku, tę zaś rozpoczęto w czerwcu następnego, 1901 roku. Projekt kościoła został uprzednio przedstawiony w Ministerstwie Robót Publicznych. Nadzór powierzono Radcy Zarządu i Budownictwa – Rösenerowi ze Szczecina. Budowę świątyni prowadził radca budowlany Tietz ze Świnoujścia.
O przebiegu budowy i dalszych losach kościoła opowiem już w następnym odcinku.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 14, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodając komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Politykę prywatności.

Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-14 z 14

Gość • Niedziela [06.05.2012, 11:04:35] • [IP: 80.245.178.**]

Fajnie to było kiedyś teraz to mieszka już tam banda przestępców i hołota z różnych stron Świata którzy psują atmosferę tego miejsca. Pędzą do kościoła, przechodzą koło człowieka i nawet dzień dobry nie powiedzą. Więc po co idziesz do tego pięknego kościoła pokazać się innym że jesteś dobrym i miłujesz bliźniego jak siebie samego ? żebyś błyszczał w ich oczach aby móc oszukać i nabrać innych. Zakłamanie, obłuda i chamstwo.

Gość • Czwartek [03.05.2012, 19:39:51] • [IP: 124.160.210.***]

Ale to juz było

Przyto-rak • Środa [02.05.2012, 07:58:57] • [IP: 83.21.160.***]

Była ciekawa przeszłość czeka znakomita przyszłość. ..tylko z terazniejszością nie wychodzi.

Gość • Środa [02.05.2012, 07:36:54] • [IP: 188.182.137.***]

w ogóle to my wszyscy jesteśmy fajni, tylko zawsze ktoś mąci i wychodzi z tego nienawiść. Miłego dnia;)

Gość • Wtorek [01.05.2012, 21:49:56] • [IP: 88.156.232.***]

To jest bardzo ladny kosciol.

Gość • Wtorek [01.05.2012, 17:59:54] • [IP: 37.47.18.***]

Kilka lat temu zmieniono pokrycie dachu, za ks. Andrzeja.

dociekliwy • Wtorek [01.05.2012, 13:12:38] • [IP: 89.101.35.**]

a ten dom pastora to nie stal przypadkiem za tym zielonym ogrodzeniem?

Gość • Wtorek [01.05.2012, 11:47:25] • [IP: 31.63.196.***]

A to prawda, że pod tym kościołem jest ukryty skarb?

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 20:04:02] • [IP: 83.19.184.**]

wspaniały kościół, wspaniała wspólnota, tu zacząłem regularnie uczęszczać na mszę, tu brałem ślub, moja dwójka dzieci była tu chrzczona, pozdrawiam wszystkich wiernych z Przytoru oraz Pana Plucińskiego i czekam na ciąg dalszy

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 11:26:36] • [IP: 31.62.109.***]

Kilka uroczystości odbyło się w tym kościele w mojej rodzinie. Również w innych rodzinach. Jest bardzo dużo ławek, zawsze można siedzieć podczas mszy świętej.

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 11:23:19] • [IP: 80.245.179.***]

Pozdrowienia dla dzwonnika Daniela;d

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 08:55:38] • [IP: 93.94.184.**]

Ma on dla nas szczególne znaczenie. W tym kościele 20 lat temu (minie w lipcu)powiedzieliśmy sobie z żoną TAK. Sakramentu ślubu udzielił nam ks. Leszek

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 08:27:04] • [IP: 80.245.180.***]

hmm... wiec od tamtych ponad 100 lat mocno sie władza nie zmieniła :P (w sumie to szybko poszło tylko 3 lata na zgode budowania)

Ogre • Poniedziałek [30.04.2012, 07:23:13] • [IP: 31.63.221.***]

Nie ma to, jak sobie przepić kasiorkę na wieżę.

Oglądasz 1-14 z 14
■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czymś o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wyślij mms na numer 602 657 344
■ PROGNOZA POGODY DLA POLSKI na dzień 07-12-2022. Na północy kraju spodziewane są marznące opady mokrego śniegu powodujące gołoledź i oblodzenie. Pogoda w kraju kształtowana będzie przez płytki, rozbudowujący się układ niskiego ciśnienia znajdujący się nad Skandynawią i Morzem Bałtyckim, napływać będą wilgotne i chłodne masy powietrza polarnomorskiego i częściowo arktycznego. Prognozowana jest pochmurna aura z opadami mieszanymi obejmującymi cały obszar kraju, będą to słabe i miejscami umiarkowane opady deszczu ze śniegiem o charakterze zarówno przelotnym jak i jednostajnym z przerwami. W całym kraju pojawią się opady mżawki, deszczu i mokrego śniegu o słabym, chwilami umiarkowanym natężeniu. W przypadku rejonów północych opady będą powodować śliskość na drgoach i chodnikach. Temperatura maksymalna powietrza wyniesie około 0°C/4°C, najcieplej będzie w pasie południowym natomiast najchłodniej na północnym - wschodzie i w pasie północnym. Wiatr umiarkowany, w porywach dość silny, w górach oraz miejscami na wybrzeżu bardzo silny i porywisty, wiejący z kierunków południowo - zachodnich ■ Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu ma przyjemność zaprosić na otwarcie wystawy malarstwa na szkle Pana Leszka Króla z Kamienia Pomorskiego. Wernisaż odbędzie się dnia 8 grudnia (czwartek) o godz. 17:00 w Galerii Biblioteki Głównej przy ul. Piłsudskiego 15. Wstęp wolny! ■ Podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rada Miasta przyjęła treść apelu do firmy Fresenius o pozostawienie w Świnoujściu sprzętu do dializ i przekazaniu go miastu, które chce działalność stacji powierzyć Szpitalowi Miejskiemu ■ Naczelnik Wydziału Ochrony Srodowiska i Leśnictwa Tułodziecka-Terenda; "uważam za ogromny sukces, że mamy w Świnoujściu parking na którym możemy przechować odholowane pojazdy i wraki ■ Radna Agatowska: apeluję do wydziału gospodarki komunalnej i środowiska o spotkanie z Policją i ustalenie zasad dotyczących usuwania samochodów i wraków zaparkowanych w pasie drogowym ulic ■ 94 wnioski na zakup węgla w Świnoujściu, w większości wnosokują o to mieszkańcy praworzeża ■ Prezydent Miasta; „postanowiłem wyłączyć po zmroku oświetlenie promenady i parków bo nikt z tego teraz nie korzysta” ■ Ćwiczenia „NEPTUN-22” w Świnoujściu – utrudnienia w ruchu. 25 listopada 2022 roku, od godziny 07:30 do godziny 14:30, na terenie dzielnicy Warszów w Świnoujściu, odbędą się ćwiczenia dowódczo-sztabowe pod kryptonimem „NEPTUN-22”, w związku z czym, należy spodziewać się utrudnień w ruchu w rejonie terminala LNG i przyległego kompleksu leśnego. W tym czasie ruch pojazdów na ul. Ku Morzu, na odcinku od zjazdu z wiaduktu do ronda przy parkingu, zostanie wstrzymany. Organizatorzy ćwiczeń - Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie oraz Komenda Miejska Policji w Świnoujściu przepraszają za możliwe utrudnienia. ■ W ciągu dnia w pasie częściowo centralnym i zachodnim będą występować spadki temperatury powietrza i gruntu do oraz poniżej 0°C powodujące oblodzenia wilgotnych i mokrych nawierzchni dróg oraz chodników, ponadto w województwie podkarpackim i lubelskim od rana będą występować gęste mgły ograniczające widzialność poziomą do 50 - 100 m. ■ Taksówkarze (przedsiębiorcy) chcący zachować dotychczasowe licencje wydane przed 1 stycznia 2020r. powinni do 31 grudnia 2022r. złożyć wniosek o dostosowanie licencji do obecnych ustawowych wymogów. Wniosek należy złożyć w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta Świnoujście ■ Mężczyzna wypadł przez okno na 4. piętrze. Do tego zdarzenia doszło nad ranem 3.11.2022r. Z okna znajdującego się na czwartym piętrze budynku przy ulicy Matejki 1a, wypadł mężczyzna. Na skutek upadku doznał licznych obrażeń, został przewieziony do szczecińskiego szpitala ■ Multipleks Cinema3D zlokalizowany w Galerii Corso od 28 października br. funkcjonuje pod nową nazwą Multikino. Zmienione zostały wszystkie logotypy znajdujące się w centrum handlowym w Świnoujściu oraz na jego fasadzie ■ Portal iswinoujscie.pl wygrał w sądzie z gminą miasto Świnoujście. Wygrana właściciela i naczelnego redakcji dotyczy nieprawnego żądania usunięcia z portalu, artykułu: „Czy Urząd Miasta ustawił zakup auta dla prezydenta Janusza Żmurkiewicza?” ■ Rano i przed południem w głębi województw północnych, wschodnich oraz miejscami na południu spodziewane są gęste mgły ograniczające widzialność poziomą do 100-300 metrów ■ Ze Świnoujścia znika stacja dializ. To początek horroru dla pacjentów. Już w grudniu swoją działalność zakończy stacja dializ w Świnoujściu. To bardzo zła wiadomość dla wszystkich pacjentów korzystających ze stacji dializ znajdującej się w "Rusałce" ■ Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Flukowskiego w Świnoujściu ma przyjemność zaprosić w dniu 18 października (wtorek) o godz. 17:00 – na spotkanie autorskie z Panem Markiem Żymłą. Wszystkich zainteresowanych zapraszamy do Galerii Biblioteki Głównej przy ul. Piłsudskiego 15. Wstęp wolny! ■ Mieszkańcy Świnoujścia, zainteresowani zakupem węgla opałowego, proszeni są o zgłaszanie zapotrzebowania w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie, pod numerem telefonu 091 32 25 491. W terminie do 10 października 2022 roku należy zgłosić zapotrzebowanie na cały sezon grzewczy. Szacowana cena opału wyniesie około 2600-2800 zł brutto za tonę. W ofercie znajdzie się: miał węglowy, groszek oraz orzech 2. W Świnoujściu węgiel będzie można nabyć w miejskiej spółce PEC lub w innych podmiotach wskazanych przez Prezydenta Miasta. Opał pochodzić będzie z zasobów zorganizowanych przez PGE Paliwa sp. z o.o. oraz spółkę OT Port. ■ Informacja banku. Punkt kasowy w urzędzie. Jak informuje Bank Pekao S.A., od dnia 3 października 2022r. do odwołania punkt kasowy banku przy ul. Wojska Polskiego 1/5 (budynek urzędu miasta) będzie czynny od poniedziałku do piątku w godz. 7.45 – 15.30, dla petentów urzędu miasta w godz. 08.00 – 15.15. Przerwa w obsłudze w godz. 12.00 -12.15 ■