POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr J霩ef Pluci雟ki • Poniedzia貫k [07.02.2011, 07:21:26] • 安inouj軼ie

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Dom Zdrojowy, od ko鎍a XIX w. rozrywkowe i gastronomiczne centrum dzielnicy nadmorskiej. (fot. Archiwum autora )

Na prze這mie XIX i XX wieku, miasto w znacz帷y spos鏏 zmieni這 si sw鎩 charakter i wygl康. Jego funkcje portowe zwolna by造 marginalizowane przez rosn帷e na znaczeniu funkcje k徙ieliskowe i wojskowe. Sta這 si to szczeg鏊nie dok豉dnie widoczne, gdy w ostatnich dziesi璚ioleciach XIX wieku, po uruchomieniu nowego toru wodnego do Szczecina, 安inouj軼ie sta這 si ma造m portem pomocniczym. W tym samym niemal okresie, na nadmorskich pustkowiach powstawa豉 nowa dzielnica kuracyjna, co sprawi這, 瞠 miasto rozpocz窸o triumfalny marsz do pozycji najbardziej wzi皻ego nadba速yckiego kurortu. Takim te, ju wkr鏒ce si sta這. Owe przemiany wywar造 te istotny wp造w, na nazwijmy to, topografi gastronomiczn miasta. Nast徙i這 bowiem, szczeg鏊nie w okresie sezonu letniego, przeniesienie centrum 篡cia towarzyskiego, do nowej, pi瘯nej dzielnicy kuracyjno – wypoczynkowej.

Istniej帷e instytucje s逝膨ce zaspokajaniu potrzeb rozrywkowych i gastronomicznych, dostosowa si musia造 do wymog闚 tak瞠 innego, przyjezdnego klienta. By to klient w miar zamo積y, do嗆 wybredny, wymagaj帷y odpowiedniej obs逝gi i jako軼i serwowanych mu napoj闚 i potraw. Niejednokrotnie, by這 to towarzystwo z najwy窺zych w闚czas kr璕闚 arystokratycznych i finansowych z kraju i zagranicy. W tym te czasie, wraz z rozwojem twierdzy i bazy cesarskiej marynarki wojennej, pojawi豉 si spora liczba specyficznych, a bardzo zr騜nicowanych go軼i miejscowej gastronomii – oficer闚 i 穎軟ierzy r騜nych formacji.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

皋軟ierze miejscowego garnizonu w kawiarni w Parku Zdrojowym. (fot. Piotr Laskowski )

W nowo budowanej dzielnicy nadmorskiej, centrum gastronomicznym i rozrywkowym sta si Dom Zdrojowy ( Kurhaus ), umiejscowiony w 鈔odku 闚czesnej promenady. Znalaz造 si tam restauracja, winiarnia, piwiarnia i tradycyjna kawiarnia oferuj帷e doskona貫 menu i obs逝g. Przyci庵a造 te pi瘯ne wn皻rza, dostosowane do gust闚 go軼i, tarasy widokowe a w godzinach popo逝dniowych i wieczornych, bogaty program rozrywkowy.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Jeden z lokali w Domu Zdrojowym, ok. 1930 r. (fot. Archiwum autora )

W niewielkim oddaleniu, tak na lewo jak i na prawo promenady, w pensjonatach i hotelach rozmie軼i造 si liczne kafejki, ma貫 restauracje i winiarnie, romantycznie usytuowane, zwykle z widokiem na morze i pla輳, doskonale w闚czas widoczne z promenady. Bardzo okaza陰 by豉 winiarnia znajduj帷a si we wschodniej cz窷ci promenady, prowadzona przez importera win francuskich, niejakiego Treptow’a. Serwowane tam wina, bi造 na g這w jako軼i berli雟kie lokale, gdy jak twierdzono, po drodze nie dolewano do nich wody.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Winiarnie importera win Treptow’a, na promenadzie i obecnym Wybrze簑 W豉dys豉wa IV.(fot. Archiwum autora )

Tu obok znajdowa豉 si bardzo wzi皻a w闚czas kawiarnia „Jester”. Znakomit renom cieszy si r闚nie lokal „Walfisch” (Wieloryb) znajduj帷y si przy ulicy 疾romskiego, w budynku nosz帷ym obecnie nazw „安iatowid”. By to reprezentacyjny lokal, pozostaj帷y w dyspozycji dow鏚ztwa miejscowego garnizonu marynarki wojennej. Nic dziwnego, 瞠 generalskich mundur闚 r騜nych nacji i wyfraczonych osobisto軼i, w lokalu tym nie brakowa這.

Powr鵵my jednak do historycznego 鈔鏚mie軼ia. Tam to, w ci庵u kilkudziesi璚iu lat, powsta這 wiele lokali, bardzo ch皻nie ucz瘰zczanych tak przez miejscowych, jak i przyjezdnych. Jak na niewielkie w闚czas miasto, by這 ich naprawd wiele i tak r騜norodnych, 瞠 praktycznie ka盥y m鏬 znale潭 lokal odpowiadaj帷y mu atmosfer oraz tym co i jak podawano. Om闚i mo瞠 najbardziej charakterystyczne.

Na bulwarze nad 安in, w dalszym ci庵u poza wszelk konkurencj dzia豉造 wspominane ju w poprzednim odcinku, znakomite restauracje hoteli „Preussenhof” i „Drei Kronem”. W ich pobli簑, w ci庵u kilkudziesi璚iu lat wyros這 natomiast mn鏀two lokali, odpowiadaj帷ych przer騜nym gustom i oczekiwaniom klient闚. Tu przy „Trzech Koronach”, tam gdzie dzisiaj znajduje si sklep „Pepko”, powsta modny lokal „Cafe Paradies”. W rejonie skrzy穎wania obecnych ulic Armii Krajowej i Chrobrego, ju w ko鎍u XIX wieku sta造 niemal obok siebie 3 lokale : w miejscu gdzie by hotel „Ba速yk” , tu obok, kolejny „Zum Luftdichten”, (dzisiaj „Centrala”). Na przeciwleg造m rogu, gdzie dzisiaj mamy „Spi瘸rni”, znajdowa豉 si restauracja „Hoche Ecke”. Lokal ten cieszy si w pewnym okresie ponur s豉w. Po I wojnie, znajdowa這 si tam nielegalne kasyno gry, w kt鏎ym przy karcianym stoliku lub ruletce ulatnia造 si fortuny. Tam to, pewnej nocy, po przegraniu sporych kwot „po篡czonych” z publicznej kasy, odebra這 sobie 篡cie 2-ch miejscowych urz璠nik闚 miejskich. Zdarzenie to, tylko na kr鏒ko zmniejszy這 popularno嗆 lokalu.

W kierunku p馧nocnym, do Kapitanatu znajdowa這 si kolejnych kilka knajpek, a w鈔鏚 nich, ciesz帷y si w闚czas zas逝瞠nie najgorsz opini, lokal pod czerwon latarni, nosz帷y niewinn nazw „Pod grusz”. Ze wzgl璠u na sta陰 obecno嗆 w lokalu bezpruderyjnych pa, mia on szczeg鏊ne wzi璚ie w鈔鏚 marynarzy i 穎軟ierzy miejscowego garnizonu.

Id帷 wzd逝 bulwaru w stron przeciwn, po mini璚iu „Trzech Koron”, zatrzyma si mo積a by這 w lokalu o pretensjonalnej nieco nazwie: „Kaiserhof”, usytuowanym niemal w tym samym miejscu, w kt鏎ym obecnie znajduje si lokal o tej samej nazwie. Ale nie by to koniec. Praktycznie, a do przepompowni 軼iek闚, wzd逝 wybrze瘸 ci庵n窸y si knajpki, tancbudy, kafejki, z wystawionymi na zewn徠rz stolikami, parasolkami a nawet podwy窺zeniami dla ta鎍z帷ych par. Z ka盥ego niemal lokalu, w letnie wieczory dochodzi造 d德i瘯i muzyki tanecznej i gwar rozbawionych go軼i. Nic dziwnego, 瞠 rejon ten by bardzo ch皻nie odwiedzany przez miejscow i przyjezdn m這dzie.

Swoista koncentracja lokali gastronomicznych znajdowa豉 si tak瞠 w rejonie obecnych plac闚 S這wia雟kiego i Wolno軼i. W miejscu, gdzie dzisiaj znajduje si „Teatralna” sta hotel Jeschkego z restauracj ciesz帷 si doskona陰 opini, ze wzgl璠u na znakomit kuchni. W okresie, gdy jeszcze nie by這 w mie軼ie elektryczno軼i, restaurator wystawi na placu, wielki kandelabr z lampami naftowymi, by umili klientom wieczorne przesiadywanie przy piwie. Tu obok sta ma造, jeszcze chyba XVIII-wieczny dom z knajpk nazywan „Blaue Ecke” . Poza serwowanym tam doskona造m winem i piwem, lokal przyci庵a stylowym wystrojem i malunkami nawi您uj帷ymi do historii miasta. Swoist ozdob m闚i帷 o nieco dziwacznych gustach w豉軼iciela, by podwieszony pod sufitem 鈍iecznik, uczyniony z ko豉, kt鏎ym dokonano publicznej egzekucji ma鹵onk闚 Mohr.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Wn皻rze lokalu „Blaue Ecke”, na rogu Placu Wolno軼i i ul. Armii Krajowej. (fot. Archiwum autora )

Na Placu Wolno軼i kr鏊owa lokal „Cafe Nohr” a tu obok dziwny lokalik, w kt鏎ym na stoj帷o mo積a by這 wypi kieliszek ( albo wi璚ej ) w鏚ki i i嗆 dalej. Dyscyplina go軼i, gwarantowa豉 p造nny ich przep造w.

Mocno ob這穎na r騜norodn gastronomi by豉 obecna ulica Bohater闚 Wrze郾ia. Charakterystycznym by lokal „Alte 安inemnde”, kt鏎y powsta jeszcze w 1844 r. W tym samym budynku mie軼i豉 si ma豉, ale dobra restauracja, masarnia, a na g鏎ze, kilkupokojowy hotelik i mieszkanie w豉軼iciela. Ozdob restauracji, stanowi sporych rozmiar闚 obraz - panorama portu z pocz徠k闚 XX stulecia. Obecnie, malunek 闚 zdobi sal ekspozycyjn Muzeum Rybo堯wstwa.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Wn皻rze restauracji „Alte Swinemnde”, z widocznym malunkiem, ok. 1935 r. (fot. Archiwum autora )

Pobliska ulica Piastowska oferowa豉 r闚nie r騜norodn gastronomi, w tym m.in. lokal o nazwie „U Franciszkan闚”. Trudno powiedzie sk康 si wzi窸a si ta nazwa, jako 瞠 jak na ironi, lokal by nocnym barem rozrywkowym, oferuj帷ym towarzystwo dam, o czym informowa造 wywieszone czerwone latarnie.
Ksi捫ka adresowa z 1938 roku, zawiera wykaz 42 restauracji kawiar i lokali 鈍inoujskich, w kt鏎ych serwowano jedzenie, pito piwo , wino lub inne, bardziej krzepkie napoje (w kieliszkach), przygrywano do ta鎍a. Jak na mie軼in niespe軟a 30-tysi璚zn, by這 to du穎. Co wa積e, nie mia造 one charakteru sezonowego, podobnie zreszt jak te, istniej帷e obecnie.

W 1945 roku ca貫 to bogactwo lokali przej皻e zosta這 w znacznej cz窷ci przez Polak闚. Jak zosta這 ono zagospodarowane, opowiem w odcinku nast瘼nym.

廝鏚這: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 35, skomentuj, drukuj, udost瘼nij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodaj帷 komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Polityk prywatno軼i.

Zauwa篡貫 b陰d lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Ogl康asz 26-35 z 35

Schwagersdorf • Czwartek [10.02.2011, 22:10:48] • [IP: 178.238.251.***]

Do Go嗆 • Czwartek [10.02.2011, 21:30] • [IP: 83.11.146.***] Kajam si z ca貫go serca przed Panem i lud幟i ze wschodnich rubie篡! Nie by這 moim celem, tych ludzi obra瘸, chcia貫m zwr鏂i tylko uwag na fakt, 瞠 z powodu Stalinowsko-Churchilowsko-Rosweltowskich nieprawo軼i i traktowania ludzi po wojnie jak byd這, na te ziemie trafili ludzie, kt鏎zy z kultur morsk nie mi瘭i nic wsp鏊nego, a trafili przecie nad morze. Kultury nie buduje si na pstrykni璚ie palcem, i my郵 瞠 jest to proces na pokolenia (z ca造m szacunkiem do Lwowiak闚 i mieszka鎍闚 kres闚) A je郵i chodzi o" czerwon, deszczow wysp..." to nie jest m鎩 wymys, to" miejscowy folklor", korzeniami si璕aj帷y g喚bokiego PRL-u, ale podobnie chyba mo積a powiedzie o ka盥ym portowym mie軼ie na 鈍iecie, gdzie r騜nej ma軼i element si przewija...Zalet 安inouj軼ia jest jednak wzajemnie przenikanie si niemieckich korzeni z polsk kultur. Wiele jeszcze wody w 安inie up造nie nim to docenimy, o ile historia zn闚 nie fiknie kozio趾a;)przepraszam i pozdr

Tylko fakty • Pi徠ek [11.02.2011, 12:59:49] • [IP: 83.21.144.**]

Do Schwagiersdorfa 安inouj軼ie co zosta這 po pierwotnych mieszka鎍ach Niemcach.Po dywanowym nalocie zniszczone miasto, port wraki, ani jeden dzwig nie by czynny, nadbrze瘸 w wi瘯szo軼i z drewna(nasz Hydrotrest dopiero je wykona z larsen闚), Zak豉dy pracy Elektrownia, huta bessemera, gazownia , stocznia - to wszystko by豉 ruina.Maszyny wywiezione przez Rosjan w ramach reperacji wojennych.Wody Zatoki Pomorskiej zaminowane.Co pozosta這 to budynki kt鏎e nie uleg造 zniszczeniu i meble niekt鏎e z" wancami"(pluskwy nie wiem dlaczego tak by造 rozpowszechnione u Niemc闚 te insekty) T瘼iono je przy pomocy 鄉iesznego urz康zenia skrzy穎wanie pompki jak od roweru z zbiorniczkiem do kt鏎ego wlewano p造n o nazwie 'flit".Nasi pierwsi osadnicy przywlekli 鈍ierzb (kt鏎y z braku myd豉 by rozpowszechniony).Aptekarka pani Mrozi雟ka walczy豉 z tym przy pomocy ma軼i siarkowej (siarka mielona w m造nku do kawy i t逝czona w mozdzierzu zmieszana z olejem. Uwa瘸m 瞠 to mieszanie kultury jest naci庵ane.Niemcy zostali wysiedleni

Go嗆 • Sobota [12.02.2011, 18:16:17] • [IP: 83.21.219.***]

A Flasy chcieli rz康zi w REJSIE

Arczi • Sobota [12.02.2011, 22:49:14] • [IP: 80.54.123.**]

tez kiedys w Hotelowej uslyszalem ten tekst z ta wyspa bylo to na poczatku lat 80tych Hotelowa Bimbom tam to sie dzialo

Go嗆 • Niedziela [13.02.2011, 10:40:17] • [IP: 80.245.182.***]

Go嗆 • 字oda [09.02.2011, 14:53] • [IP: 109.243.54.**] Panie dr Pluci雟ki : C騜 to za sformu這wanie - mie軼in niespe軟a 30-tysi璚zn - a dzisiaj ta mie軼ina ma niewiele ponad 40-tysi璚y a wi璚 jednak 安inouj軼ie to mie軼ina. A ja si z tym nie zgadzam i uwa瘸m, 瞠 安inouj軼ie spe軟ia這 wtedy i teraz wszelkie kryteria miejskie. A wi璚 miasto a nie mie軼ina. pozdrawiam TO NIE MIE列INA TYLKO WIOCHA.

Go嗆 • Niedziela [13.02.2011, 12:54:31] • [IP: 217.97.193.***]

Tym, kt鏎zy pogardzaja 安inoujsciem i jego mieszka鎍ami, proponuje wyprowadzk. To co pisze 144, to prawda. I popatrzcie na dzisiejsze 安inouj軼ie. Kto je odbudowa, kto przyczyni si do jego rozbudowy, 瞠 tak wygl康a jak dzisiaj. Ci pogardzani przez niekt鏎ych tutaj pisz帷ych - mieszka鎍y 安inouj軼ia. Mieszanka r騜nych kultur, do鈍iadcze, przekona itp. Tak瞠 tych pomiatanych komuch闚. Kochamy wszyscy to miasto i nie wstydzimy jego historii i dnia dzisiejszego. I mysl, 瞠 b璠zie coraz pi瘯niejsze. Przesta鎍e Wy nieszcz窷liwi, juz m帷ic, judzi, podburza. W tyglu czasu, przesz這 60-ciu lat. jeste鄉y juz wspolnot - nie damy si podzieli na gorszych i lepszych. I tak trzyma!

Go嗆 • Niedziela [13.02.2011, 13:43:19] • [IP: 79.184.5.***]

Fotki 安inemunde sprzed 100 lat stan rozwoju miasta kuracyjnego kt鏎e by這 zapleczem rozrywkowym Berlina (jaki ruch na deptaku w 4godziny mo積a by這 dojecha)w miesi帷ach letni ich k徙ieliskiem, przez ca造 rok tak modnych w闚czas zabieg闚 baleonologicznych Pressnica.Obecnie brak takiego zaplecza, bo pozostaje Pozna i Szczecin ale 安inouj軼ie przestaje by modne jedynie w 3 miesi帷ach letnich.Przez zanieczyszczenia k徙ieliska nad Zatok Pomorsk trac swoje walory.Wi璚 budowanie tawern, kafejek, knajp, nie ekonomiczne.Kurortu z przemys貫m - fuzja jest absurdem.Przy wsp馧czesnych zarobkach wi瘯szo嗆 rodak闚 sta na kupno flachy w sklepie a nie wypad do lokalu.Ceny po逝dnia europy s zbli穎ne a komunikacja lotnicza to przybli篡豉 wi璚 ci co maj kas wol czyst wod ciep這 i s這鎍e " a to se ne wrati"jak m闚i Hawranek.

Go嗆 • Niedziela [13.02.2011, 13:48:44] • [IP: 83.89.10.***]

miast, z ktorego wszyscy mlodzi uciekaja. Dlaczego? Bo trudno tu rozpoczac zycie na wlasna reke. Nie masz znajomosci, to nie masz nic. Niedlugo bedzie to miasto starcow...

Go嗆 • Niedziela [13.02.2011, 14:14:22] • [IP: 92.42.116.***]

do Schwagersdorfa - sp鎩rz w lustro - czy nie siebie masz na my郵i?

Go嗆 • Poniedzia貫k [14.02.2011, 16:07:25] • [IP: 92.42.119.**]

No w豉郾ie, co zosta這 z tamtego 安inouj軼ia?Tylko fotki.Kiedy miasto mia這 styl i klas, teraz wciska si budynki gdzie b康 aby tylko je sprzeda.Nie dba si o wygl康 dooko陰 budynku, przyby這 samochod闚 a nie ma gara篡, miasto sadzi prymitywne drzewka i krzewy o kt鏎e nie dba, brakuje 豉wek, toalet.Ulice np.Grunwaldzka 鈍ieci pustk latem, miasto jest szare nie dba si o kwiaty, kt鏎ych jest latem sk彩po i to tylko na placu.Mamy fotografie, wi璚 po co na nowo robi projekty jak mo積a pomys zaczerpn望 z gotowych zdj耩.Nie ma miejsc dla ludzi m這dych, wsz璠zie kawiarenki gdzie siedz Niemcy, bo jak na razie ich tylko sta na luksus kt鏎ym jest wypicie kawy i zjedzeniu ciastka, bo naszych dziadk闚 na to nie sta.

Ogl康asz 26-35 z 35
■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344
■ Miejska Biblioteka Publiczna im. Stefana Flukowskiego w 安inouj軼iu - w czwartek, 30 listopada o godz. 11:00 - serdecznie zaprasza dzieci oraz wszystkie inne osoby zainteresowane na spotkanie z Micha貫m Juszczakiewiczem, podsumowuj帷e obchody Roku Miko豉ja Kopernika. Tytu spotkania: „Przed imieninami Miko豉ja”. Zapraszamy do Biblioteki G堯wnej, ul. Pi連udskiego 15. Wst瘼 wolny! ■