POGODA

Reklama


Wydarzenia

Dr J霩ef Pluci雟ki • Poniedzia貫k [07.02.2011, 07:21:26] • 安inouj軼ie

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Dom Zdrojowy, od ko鎍a XIX w. rozrywkowe i gastronomiczne centrum dzielnicy nadmorskiej. (fot. Archiwum autora )

Na prze這mie XIX i XX wieku, miasto w znacz帷y spos鏏 zmieni這 si sw鎩 charakter i wygl康. Jego funkcje portowe zwolna by造 marginalizowane przez rosn帷e na znaczeniu funkcje k徙ieliskowe i wojskowe. Sta這 si to szczeg鏊nie dok豉dnie widoczne, gdy w ostatnich dziesi璚ioleciach XIX wieku, po uruchomieniu nowego toru wodnego do Szczecina, 安inouj軼ie sta這 si ma造m portem pomocniczym. W tym samym niemal okresie, na nadmorskich pustkowiach powstawa豉 nowa dzielnica kuracyjna, co sprawi這, 瞠 miasto rozpocz窸o triumfalny marsz do pozycji najbardziej wzi皻ego nadba速yckiego kurortu. Takim te, ju wkr鏒ce si sta這. Owe przemiany wywar造 te istotny wp造w, na nazwijmy to, topografi gastronomiczn miasta. Nast徙i這 bowiem, szczeg鏊nie w okresie sezonu letniego, przeniesienie centrum 篡cia towarzyskiego, do nowej, pi瘯nej dzielnicy kuracyjno – wypoczynkowej.

Istniej帷e instytucje s逝膨ce zaspokajaniu potrzeb rozrywkowych i gastronomicznych, dostosowa si musia造 do wymog闚 tak瞠 innego, przyjezdnego klienta. By to klient w miar zamo積y, do嗆 wybredny, wymagaj帷y odpowiedniej obs逝gi i jako軼i serwowanych mu napoj闚 i potraw. Niejednokrotnie, by這 to towarzystwo z najwy窺zych w闚czas kr璕闚 arystokratycznych i finansowych z kraju i zagranicy. W tym te czasie, wraz z rozwojem twierdzy i bazy cesarskiej marynarki wojennej, pojawi豉 si spora liczba specyficznych, a bardzo zr騜nicowanych go軼i miejscowej gastronomii – oficer闚 i 穎軟ierzy r騜nych formacji.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

皋軟ierze miejscowego garnizonu w kawiarni w Parku Zdrojowym. (fot. Piotr Laskowski )

W nowo budowanej dzielnicy nadmorskiej, centrum gastronomicznym i rozrywkowym sta si Dom Zdrojowy ( Kurhaus ), umiejscowiony w 鈔odku 闚czesnej promenady. Znalaz造 si tam restauracja, winiarnia, piwiarnia i tradycyjna kawiarnia oferuj帷e doskona貫 menu i obs逝g. Przyci庵a造 te pi瘯ne wn皻rza, dostosowane do gust闚 go軼i, tarasy widokowe a w godzinach popo逝dniowych i wieczornych, bogaty program rozrywkowy.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Jeden z lokali w Domu Zdrojowym, ok. 1930 r. (fot. Archiwum autora )

W niewielkim oddaleniu, tak na lewo jak i na prawo promenady, w pensjonatach i hotelach rozmie軼i造 si liczne kafejki, ma貫 restauracje i winiarnie, romantycznie usytuowane, zwykle z widokiem na morze i pla輳, doskonale w闚czas widoczne z promenady. Bardzo okaza陰 by豉 winiarnia znajduj帷a si we wschodniej cz窷ci promenady, prowadzona przez importera win francuskich, niejakiego Treptow’a. Serwowane tam wina, bi造 na g這w jako軼i berli雟kie lokale, gdy jak twierdzono, po drodze nie dolewano do nich wody.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Winiarnie importera win Treptow’a, na promenadzie i obecnym Wybrze簑 W豉dys豉wa IV.(fot. Archiwum autora )

Tu obok znajdowa豉 si bardzo wzi皻a w闚czas kawiarnia „Jester”. Znakomit renom cieszy si r闚nie lokal „Walfisch” (Wieloryb) znajduj帷y si przy ulicy 疾romskiego, w budynku nosz帷ym obecnie nazw „安iatowid”. By to reprezentacyjny lokal, pozostaj帷y w dyspozycji dow鏚ztwa miejscowego garnizonu marynarki wojennej. Nic dziwnego, 瞠 generalskich mundur闚 r騜nych nacji i wyfraczonych osobisto軼i, w lokalu tym nie brakowa這.

Powr鵵my jednak do historycznego 鈔鏚mie軼ia. Tam to, w ci庵u kilkudziesi璚iu lat, powsta這 wiele lokali, bardzo ch皻nie ucz瘰zczanych tak przez miejscowych, jak i przyjezdnych. Jak na niewielkie w闚czas miasto, by這 ich naprawd wiele i tak r騜norodnych, 瞠 praktycznie ka盥y m鏬 znale潭 lokal odpowiadaj帷y mu atmosfer oraz tym co i jak podawano. Om闚i mo瞠 najbardziej charakterystyczne.

Na bulwarze nad 安in, w dalszym ci庵u poza wszelk konkurencj dzia豉造 wspominane ju w poprzednim odcinku, znakomite restauracje hoteli „Preussenhof” i „Drei Kronem”. W ich pobli簑, w ci庵u kilkudziesi璚iu lat wyros這 natomiast mn鏀two lokali, odpowiadaj帷ych przer騜nym gustom i oczekiwaniom klient闚. Tu przy „Trzech Koronach”, tam gdzie dzisiaj znajduje si sklep „Pepko”, powsta modny lokal „Cafe Paradies”. W rejonie skrzy穎wania obecnych ulic Armii Krajowej i Chrobrego, ju w ko鎍u XIX wieku sta造 niemal obok siebie 3 lokale : w miejscu gdzie by hotel „Ba速yk” , tu obok, kolejny „Zum Luftdichten”, (dzisiaj „Centrala”). Na przeciwleg造m rogu, gdzie dzisiaj mamy „Spi瘸rni”, znajdowa豉 si restauracja „Hoche Ecke”. Lokal ten cieszy si w pewnym okresie ponur s豉w. Po I wojnie, znajdowa這 si tam nielegalne kasyno gry, w kt鏎ym przy karcianym stoliku lub ruletce ulatnia造 si fortuny. Tam to, pewnej nocy, po przegraniu sporych kwot „po篡czonych” z publicznej kasy, odebra這 sobie 篡cie 2-ch miejscowych urz璠nik闚 miejskich. Zdarzenie to, tylko na kr鏒ko zmniejszy這 popularno嗆 lokalu.

W kierunku p馧nocnym, do Kapitanatu znajdowa這 si kolejnych kilka knajpek, a w鈔鏚 nich, ciesz帷y si w闚czas zas逝瞠nie najgorsz opini, lokal pod czerwon latarni, nosz帷y niewinn nazw „Pod grusz”. Ze wzgl璠u na sta陰 obecno嗆 w lokalu bezpruderyjnych pa, mia on szczeg鏊ne wzi璚ie w鈔鏚 marynarzy i 穎軟ierzy miejscowego garnizonu.

Id帷 wzd逝 bulwaru w stron przeciwn, po mini璚iu „Trzech Koron”, zatrzyma si mo積a by這 w lokalu o pretensjonalnej nieco nazwie: „Kaiserhof”, usytuowanym niemal w tym samym miejscu, w kt鏎ym obecnie znajduje si lokal o tej samej nazwie. Ale nie by to koniec. Praktycznie, a do przepompowni 軼iek闚, wzd逝 wybrze瘸 ci庵n窸y si knajpki, tancbudy, kafejki, z wystawionymi na zewn徠rz stolikami, parasolkami a nawet podwy窺zeniami dla ta鎍z帷ych par. Z ka盥ego niemal lokalu, w letnie wieczory dochodzi造 d德i瘯i muzyki tanecznej i gwar rozbawionych go軼i. Nic dziwnego, 瞠 rejon ten by bardzo ch皻nie odwiedzany przez miejscow i przyjezdn m這dzie.

Swoista koncentracja lokali gastronomicznych znajdowa豉 si tak瞠 w rejonie obecnych plac闚 S這wia雟kiego i Wolno軼i. W miejscu, gdzie dzisiaj znajduje si „Teatralna” sta hotel Jeschkego z restauracj ciesz帷 si doskona陰 opini, ze wzgl璠u na znakomit kuchni. W okresie, gdy jeszcze nie by這 w mie軼ie elektryczno軼i, restaurator wystawi na placu, wielki kandelabr z lampami naftowymi, by umili klientom wieczorne przesiadywanie przy piwie. Tu obok sta ma造, jeszcze chyba XVIII-wieczny dom z knajpk nazywan „Blaue Ecke” . Poza serwowanym tam doskona造m winem i piwem, lokal przyci庵a stylowym wystrojem i malunkami nawi您uj帷ymi do historii miasta. Swoist ozdob m闚i帷 o nieco dziwacznych gustach w豉軼iciela, by podwieszony pod sufitem 鈍iecznik, uczyniony z ko豉, kt鏎ym dokonano publicznej egzekucji ma鹵onk闚 Mohr.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Wn皻rze lokalu „Blaue Ecke”, na rogu Placu Wolno軼i i ul. Armii Krajowej. (fot. Archiwum autora )

Na Placu Wolno軼i kr鏊owa lokal „Cafe Nohr” a tu obok dziwny lokalik, w kt鏎ym na stoj帷o mo積a by這 wypi kieliszek ( albo wi璚ej ) w鏚ki i i嗆 dalej. Dyscyplina go軼i, gwarantowa豉 p造nny ich przep造w.

Mocno ob這穎na r騜norodn gastronomi by豉 obecna ulica Bohater闚 Wrze郾ia. Charakterystycznym by lokal „Alte 安inemnde”, kt鏎y powsta jeszcze w 1844 r. W tym samym budynku mie軼i豉 si ma豉, ale dobra restauracja, masarnia, a na g鏎ze, kilkupokojowy hotelik i mieszkanie w豉軼iciela. Ozdob restauracji, stanowi sporych rozmiar闚 obraz - panorama portu z pocz徠k闚 XX stulecia. Obecnie, malunek 闚 zdobi sal ekspozycyjn Muzeum Rybo堯wstwa.

O tawernach, knajpach i restauracjach 安inouj軼ia cz. 2

Wn皻rze restauracji „Alte Swinemnde”, z widocznym malunkiem, ok. 1935 r. (fot. Archiwum autora )

Pobliska ulica Piastowska oferowa豉 r闚nie r騜norodn gastronomi, w tym m.in. lokal o nazwie „U Franciszkan闚”. Trudno powiedzie sk康 si wzi窸a si ta nazwa, jako 瞠 jak na ironi, lokal by nocnym barem rozrywkowym, oferuj帷ym towarzystwo dam, o czym informowa造 wywieszone czerwone latarnie.
Ksi捫ka adresowa z 1938 roku, zawiera wykaz 42 restauracji kawiar i lokali 鈍inoujskich, w kt鏎ych serwowano jedzenie, pito piwo , wino lub inne, bardziej krzepkie napoje (w kieliszkach), przygrywano do ta鎍a. Jak na mie軼in niespe軟a 30-tysi璚zn, by這 to du穎. Co wa積e, nie mia造 one charakteru sezonowego, podobnie zreszt jak te, istniej帷e obecnie.

W 1945 roku ca貫 to bogactwo lokali przej皻e zosta這 w znacznej cz窷ci przez Polak闚. Jak zosta這 ono zagospodarowane, opowiem w odcinku nast瘼nym.

廝鏚這: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 35, skomentuj, drukuj, udost瘼nij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Dodaj帷 komentarz akceptujesz
Regulamin oraz Polityk prywatno軼i.

Zauwa篡貫 b陰d lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Ogl康asz 26-35 z 35

Go嗆 • Wtorek [08.02.2011, 21:11:19] • [IP: 93.94.190.***]

I dziekuje ze mozna cos powspominac by這 fajnie, teraz to zenada ale tez fajnie poprostu inne czasy.

Go嗆 • Wtorek [08.02.2011, 21:10:14] • [IP: 95.40.19.***]

Patrzcie jak nasze pi瘯ne miasto keidy wygl康a這 a na Niemc闚 plujecie 瞠 nar鏚 bez kultury... A po 1945 a tak輳 po 1989 安inouj嗆ie nawet w 1/10 nie wygl康a這 ta pi瘯nie jak przed wojn. Pi瘯ne a zarazem zasmucaj帷e.

abs. • Wtorek [08.02.2011, 07:16:46] • [IP: 88.156.235.**]

Swinoujscie chyba slynie z porzadnych lokali rozrywkowych.Pozdrawiam.

Go嗆 • Wtorek [08.02.2011, 05:46:50] • [IP: 88.156.234.***]

Fantastyczny pomys. Bardzo fajne teksty. Czekam na wi璚ej.

Tadzik • Poniedzia貫k [07.02.2011, 17:54:12] • [IP: 92.42.114.**]

Wierzy si nie chce 瞠 takie miasto kiedy istnia這.Z tamtego klimatu prawie nic nie zosta這 a to co jest zabudowuje si hockami/klockami zamiast zrobi mo瞠 wed逝g starych plan闚, czy fotografii.

Go嗆 • Poniedzia貫k [07.02.2011, 17:48:51] • [IP: 83.9.249.**]

Pi瘯ne lampy, pi瘯ne stroje i ludzie jacy nie z PISU.

Go嗆 • Poniedzia貫k [07.02.2011, 15:03:27] • [IP: 80.245.186.***]

Panie J霩efie BRAWWWWOOOO! - normalnie czekam na dalej i wi璚ej !!

Go嗆 • Poniedzia貫k [07.02.2011, 13:56:34] • [IP: 46.134.14.**]

安ietny opis, a je嗆 mi si zachcia這. Czekam niecierpliwie na dalsze opisy. Pozdrawiam Autora Pigularz

Arczi • Poniedzia貫k [07.02.2011, 13:48:57] • [IP: 80.54.123.**]

wspaniale poczytac o dawnych mordowniach na wyspie, dzieki panie J霩efie

Go嗆 zamorski • Poniedzia貫k [07.02.2011, 11:47:24] • [IP: 83.9.8.**]

Nic nie zosta這 po przejeciu przez Poljak闚.

Ogl康asz 26-35 z 35
■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344 ■ Wiesz o czym o czym my nie wiemy? Napisz! kontakt@iswinoujscie.pl lub wy郵ij mms na numer 602 657 344
■ W najbli窺zy pi徠ek, 22 wrze郾ia przejazdy miejskimi autobusami (wszystkie linie) obs逝giwanymi przez Komunikacj Autobusow SA w 安inouj軼iu b璠 bezp豉tne. Tego dnia obchodzimy Europejski Dzie bez Samochodu. Zach璚amy do pozostawienia auta na parkingu i przejazd闚 miejskimi autobusami. ■ Mieszkaniec alarmuje: Bobry w parku Zdrojowym niszcz drzewa! Czy nie nadszed czas na interwencj? Mieszkaniec naszego miasta postanowi przes豉 zdj璚ia do redakcji, kt鏎e robi wra瞠nie. Na fotografiach widzimy drzewa w parku Zdrojowym, kt鏎e zosta造 uszkodzone przez bobry. Jego pytanie jest proste: "Ile jeszcze drzew musi pa嗆, aby przeniesiono te zwierz皻a do parku Woli雟kiego lub innego miejsca bardziej dostosowanego do ich naturalnych potrzeb?" ■