Po ukazaniu się materiału o znajdującej się na Placu Rybaka tablicy poświęconej „Tym którzy nie powrócili z morza”, kilku czytelników zwróciło uwagę na brak informacji o umieszczonej tam tablicy upamiętniającej tragedię lugrotrawlerów „Czubatka” i „Cyranka”. Przyznając rację Czytelnikom zamieszczam uzupełniający tekst. czytaj

Był 4 sierpnia 1907 roku. Wyjątkowo piękny, letni dzień. Na plażach od Świnoujścia po Bansin wyległy tysiące ludzi, których przywiódł tu nie tyle urok morza, słońca i nadmorskiego lasu, ale chęć uczestniczenia w wydarzeniu o ogromnym rozgłosie. Tysiące gości wypełniło bez reszty wszelkie miejsca w pensjonatach hotelach i kwaterach prywatnych, nawet najbardziej skromnych. Przywiodła ich tu wieść o mającym nastąpić w Świnoujściu spotkaniu dwóch europejskich mocarzy, cesarza Niemiec i cara Rosji. Z całą pewnością wśród piekących się w promieniach sierpniowego słońca tłumów, sporo było zwykłych gapiów, ale zdecydowaną większość stanowili ludzie świadomi politycznego znaczenia tego faktu, pełni nadziei, że zmieni ono sytuację polityczną w Europie. A nie była ona wówczas łatwa. Aż bulgotało w bałkańskim kotle, gdzie krew się lała w kolejnych wojnach. czytaj

W mieście takim jak Świnoujście, tablica pamiątkowa poświęcona ludziom, którzy pracując na morzu utracili życie nie dziwi. Dziwić tylko może fakt, że tak późno, bo dopiero w 1993 r. ona powstała. Do okoliczności jej powstania jeszcze powrócę, ale zatrzymać się chcę przy mieszkańcach, których pochłonęło morze. Było ich naprawdę wielu. Już nawet z czasów opisanych przez kronikarzy, czy oficjalne dokumenty, wyłania się tragiczna prawda o żeglarzach i rybakach z tamtych lat. czytaj

W tym eseju chciałbym przedstawić czytelnikom nie jedną, ale dwie tablice pamiątkowe, poświęcone temu samemu zdarzeniu. Daty ich powstania dzieli prawie półwiecze. Pierwszą z nich umieszczono w 1946 r., tę drugą w 1995. Zacznijmy zatem od przypomnienia wydarzenia, jakiemu obie tablice zostały poświęcone. Było ono na miarę historii i to tej wielkiej. W wyniku decyzji Układu Poczdamskiego i porozumień między przedstawicielami władz radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec i rządu polskiego, nastąpiło przejęcie Świnoujścia i powiatu Uznam-Wolin przez polską administrację. czytaj

Prezentowany tekst jest w pewnym sensie kontynuacją informacji o tablicach pamiątkowych znajdujących się w naszym mieście. Jest to także sposobność do zadumy nad mijającą w tym miesiącu rocznicą wydarzeń sierpniowych 1980 roku. W pamięci zbiorowej przemijają jednak szybko zdarzenia, nawet te o epokowym znaczeniu. Wraz z odejściem „ w smugę cienia” ludzi z pokolenia, które w nich bezpośrednio uczestniczyło, także one odchodzą na karty historii, lub po prostu w zapomnienie. Wszystko zależy od tego, jakim było owo zdarzenie, a jeszcze bardziej, na ile dbamy o pamięć o nim. czytaj

W 1960 roku, jak północna i zachodnia Polska długa i szeroka, cały boży rok świętowano 15-lecie wyzwolenia, już to ”powrotu do Macierzy” tzw. Ziem Odzyskanych. Z tej okazji, akademiom, obchodom a odsłonięciom przeróżnych pomników i tablic, końca nie było. Nie inaczej też było w Świnoujściu. W przyjętym przez miejscowe władze polityczne, programie obchodów, znalazło się pozycja „Budowa i odsłonięcie tablicy pamiątkowej ku czci żołnierzy polskich, wyzwolicieli Ziemi Wolińskiej”. czytaj

Obiekt, któremu poświęcam niniejszy materiał znajduje się na skwerku w uzdrowiskowej dzielnicy miasta, przy ulicy również bardzo uzdrowiskowej. Znajduje się bowiem na tej krótkiej uliczce Emilii Gierczak, Klub Zdrojowy oraz sanatoria „Swarożyc”, „Adam” i „Ewa”. W pobliżu nich, na narzutowym kamieniu, obecnie nieco żywopłotem przysłoniętym, umieszczona została tablica głosząca: „NA PAMIĄTKĘ 25-LECIA UZDROWISKA ŚWINOUJŚCIA 1959 – 1994”. czytaj

Jako kolejną chcę zaprezentować czytelnikom tablicę pamiątkową posadowioną przed Kapitanatem Portu, na potężnym kamieniu narzutowym. Umieszczony na niej napis głosi, że ustawiono ją w 1969 r., w 25-lecie Polski Ludowej i co może ważniejsze, w związku oddaniem do użytku północnego toru wodnego do Świnoujścia, dla statków o zanurzeniu 36 stóp. Odsłonięcie tablicy oznaczało zakończenie pewnego etapu prac, które zapoczątkowane zostały więcej niż dziesięć lat wcześniej. I tu przypomnieć wypada przebieg robót, jakie prowadzono na torze. czytaj