░ Szukasz pracownika ze Wschodu Rosja, Ukraina, Białoruś? Agencja zatrudnienia Rexstass zaprasza do kontaktu mail: biuro@rexstass.eu lub tel. +48 883 533 565 ul. Zielonogórska 32, Szczecin. www.rexstass.eu ░

POGODA

Reklama

Wydarzenia

Dr Józef Pluciński • Poniedziałek [30.04.2012, 07:03:29] • Świnoujście

Kościół w Przytorze (1 )

Kościół w Przytorze (1 )

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Przytorze, wygląd współczesny. (fot. wikipedia.pl )

Znajdujący się obecnie w centrum Przytoru kościół parafialny Najświętszego Serca Pana Jezusa, w dziejach wsi nie jest pierwszym. Nie ulega wątpliwości, że w tej dużej jak na owe czasy wiosce pierwszy dom modlitwy powstać musiał już w okresie średniowiecza. Brak jednakowoż informacji o tej budowli. Nieco później, bo w XVI wieku po wprowadzeniu reformacji, w Przytorze ulokowano dom dla wdów po pastorach. Wydaje się więc że kościół tam także być musiał. Niestety żadne konkretne informacje na ten temat nie przetrwały.

Więcej wiadomości mamy o poprzedniku dzisiejszej świątyni. Był to usytuowany w pobliżu dzisiejszego kościółek, o konstrukcji szachulcowej ( z tzw. „pruskiego muru”), zbudowany w 1702 roku. Był jednonawowy z emporami; miał 27 stóp szerokości i 90 stóp długości ( około 7 x 30 m ) . Mieścił 450 wiernych. Ze wszystkich stron otoczony był grobami tak, że dookoła znajdowała się tylko ścieżka szerokości około 4 stóp. Kościół ten zobaczyć można jedynie na starych kościelnych pieczęciach. W oparciu o to wyobrażenie, została sporządzona poniższa ilustracja. Podobne wiejskie kościółki występują jeszcze obecnie na terenie Pomorza, tak polskiego jaki i niemieckiego.

Kościół w Przytorze (1 )

Przypuszczalny wygląd dawnego przytorskiego kościoła z XVIII wieku. (fot. Archiwum )

Z zachowanych przekazów wynika, że w pierwotnej formie, do około końca XVIII wieku kościółek posiadał też wieżę. Podobnie jak więźba dachowa, jej szkielet nośny był także konstrukcją drewnianą. Wraz z upływem lat, drewno jednakowoż murszało, wieżyczka podupadała i wyglądała coraz gorzej. W tej sytuacji, mieszkańcy zdecydowali o jej rozbiórce i wzniesieniu nowej. W 1813 roku, za czasów pastora Klempina, wieżę rozebrano. Rozbiórka, prowadzona wspólnym wysiłkiem mieszkańców, nastąpiła bardzo szybko. Wraz z tym zamówiono, zwieziono i złożono koło kościółka odpowiednio mocne, dębowe bale, które posłużyć miały zbudowaniu nowej wieży. I na tym skończyła się aktywność parafian, którzy doszli do wniosku, że budowa wieży to sprawa władzy państwowej. Zwrócili się zatem z odpowiednią petycją do owej władzy, skąd nadeszła odpowiedź: „ Kto wam kazał rozbierać wieżę? Niech ten ją odbudowuje, kto ją rozebrał”. W tej sytuacji, gdy nikt do odbudowy wieży się nie kwapił, a drewno na jej budowę leżało, z czasem powstał zamysł spieniężenia go. Wkrótce też znaleźli się chętni do nabycia materiału, który też ochoczo został zamieniony na gotówkę. Po pewnym czasie za odzyskane w ten sposób pieniądze zorganizowali mieszkańcy całodzienny, bardzo huczny festyn. I w ten sposób stary przytorski kościół pozostał bez wieży, a wśród mieszańców sąsiednich wsi pokutowało powiedzenie, że „Przytorzanie przepili swoją wieżę kościelną”.

Kościół w Przytorze (1 )

Dzwony dawnego kościoła w Przytorze przez dziesiątki lat umieszczone były na podobnej konstrukcji. Zbiór autora.(fot. Archiwum )

W konsekwencji rozbiórki wieży, dzwony zawieszone zostały w zbudowanej obok kościoła niskiej, drewnianej dzwonnicy. Dodam jeszcze, że dawny dom pastora, szachulcowa, kryty trzcinową strzechą chata, stał jeszcze długie lata w pobliżu kościoła.

Kościół w Przytorze (1 )

Dawny dom przytorskiego pastora. Fragment pocztówki z pocz. XX wieku. Reprodukcja w zbiorze autora.(fot. Archiwum )

Decyzja o budowie nowego kościoła powstała w związku z tym, że w końcu XIX wieku stara budowla nie spełniała już należycie swojej roli. Wieś rozrosła się, przybyło mieszkańców stałych, coraz częściej zdarzali się też letnicy. W kościele było po prostu zbyt ciasno i zbyt biednie, jak na tę rosnącą w zamożność miejscowość. Stara świątynia coraz bardziej też podupadała technicznie, a zawilgocone ściany tu i ówdzie obsypywały się. Ciasna bez organów i wieżowego zegara ( wszak wieży nie było ), nie przystawała już do znaczenia wsi i jej rozwoju. Nowy kościół miała być dużo obszerniejszy, wyposażony zgodnie z nowymi potrzebami i modą. Pierwsze starania o nowy kościół rozpoczęły się w 1895 roku. Wtedy to powstał wstępny projekt nowej świątyni, wykonany przez świnoujskiego radcę budowlanego Blankenburga. Nie zyskał on jednak pełnej akceptacji gminy, która miała ponieść 1/3 kosztów budowy szacowanych w sumie na ponad 60 tysięcy marek.

Ostatecznie po sporach i dyskusjach, w końcu 1897 roku projekt ze zmianami został zatwierdzony, jako podstawa do opracowania właściwego projektu budowlanego. Ten zaś po rozlicznych urzędniczych korowodach, został złożony prawie rok później, bo 7 listopada 1898 roku.
Kolejnym problemem był brak odpowiedniej działki. Pierwotnie brano pod uwagę teren po starym kościele z 1702 roku. Ten okazał się jednak za mały, a dodatkowo jak już wspomniałem, znajdował się on na cmentarzu w otoczeniu grobów, ogrodzonych kamiennym murkiem. Po dłuższych przymiarkach, gmina postanowiła ostatecznie wybudować kościół na działce przylegającej do cmentarza, odkupionej od mieszkańca nazwiskiem Spiegelberg.
Plac został udostępniony pod budowę 23 października 1900 roku, tę zaś rozpoczęto w czerwcu następnego, 1901 roku. Projekt kościoła został uprzednio przedstawiony w Ministerstwie Robót Publicznych. Nadzór powierzono Radcy Zarządu i Budownictwa – Rösenerowi ze Szczecina. Budowę świątyni prowadził radca budowlany Tietz ze Świnoujścia.
O przebiegu budowy i dalszych losach kościoła opowiem już w następnym odcinku.

źródło: www.iswinoujscie.pl


komentarzy: 14, skomentuj, drukuj, udostępnij

Twoim Zdaniem

Dodaj Komentarz

Przed zamieszczeniem komentarza zapoznaj się z regulaminem.

 
Zauważyłeś błąd lub komentarz niezgodny z regulaminem?
 
Oglądasz 1-14 z 14

Gość • Niedziela [06.05.2012, 11:04:35] • [IP: 80.245.178.**]

Fajnie to było kiedyś teraz to mieszka już tam banda przestępców i hołota z różnych stron Świata którzy psują atmosferę tego miejsca. Pędzą do kościoła, przechodzą koło człowieka i nawet dzień dobry nie powiedzą. Więc po co idziesz do tego pięknego kościoła pokazać się innym że jesteś dobrym i miłujesz bliźniego jak siebie samego ? żebyś błyszczał w ich oczach aby móc oszukać i nabrać innych. Zakłamanie, obłuda i chamstwo.

Gość • Czwartek [03.05.2012, 19:39:51] • [IP: 124.160.210.***]

Ale to juz było

Przyto-rak • Środa [02.05.2012, 07:58:57] • [IP: 83.21.160.***]

Była ciekawa przeszłość czeka znakomita przyszłość. ..tylko z terazniejszością nie wychodzi.

Gość • Środa [02.05.2012, 07:36:54] • [IP: 188.182.137.***]

w ogóle to my wszyscy jesteśmy fajni, tylko zawsze ktoś mąci i wychodzi z tego nienawiść. Miłego dnia;)

Gość • Wtorek [01.05.2012, 21:49:56] • [IP: 88.156.232.***]

To jest bardzo ladny kosciol.

Gość • Wtorek [01.05.2012, 17:59:54] • [IP: 37.47.18.***]

Kilka lat temu zmieniono pokrycie dachu, za ks. Andrzeja.

dociekliwy • Wtorek [01.05.2012, 13:12:38] • [IP: 89.101.35.**]

a ten dom pastora to nie stal przypadkiem za tym zielonym ogrodzeniem?

Gość • Wtorek [01.05.2012, 11:47:25] • [IP: 31.63.196.***]

A to prawda, że pod tym kościołem jest ukryty skarb?

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 20:04:02] • [IP: 83.19.184.**]

wspaniały kościół, wspaniała wspólnota, tu zacząłem regularnie uczęszczać na mszę, tu brałem ślub, moja dwójka dzieci była tu chrzczona, pozdrawiam wszystkich wiernych z Przytoru oraz Pana Plucińskiego i czekam na ciąg dalszy

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 11:26:36] • [IP: 31.62.109.***]

Kilka uroczystości odbyło się w tym kościele w mojej rodzinie. Również w innych rodzinach. Jest bardzo dużo ławek, zawsze można siedzieć podczas mszy świętej.

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 11:23:19] • [IP: 80.245.179.***]

Pozdrowienia dla dzwonnika Daniela;d

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 08:55:38] • [IP: 93.94.184.**]

Ma on dla nas szczególne znaczenie. W tym kościele 20 lat temu (minie w lipcu)powiedzieliśmy sobie z żoną TAK. Sakramentu ślubu udzielił nam ks. Leszek

Gość • Poniedziałek [30.04.2012, 08:27:04] • [IP: 80.245.180.***]

hmm... wiec od tamtych ponad 100 lat mocno sie władza nie zmieniła :P (w sumie to szybko poszło tylko 3 lata na zgode budowania)

Ogre • Poniedziałek [30.04.2012, 07:23:13] • [IP: 31.63.221.***]

Nie ma to, jak sobie przepić kasiorkę na wieżę.

Oglądasz 1-14 z 14
■ Długi majowy weekend dla wielu rodziców z naszego miasta nie będzie chwilą relaksu. Właśnie dowiedzieli się, że ich dzieci nie dostały się do przedszkola.- Moje dziecko w tym roku skończyło 3-latka i nie ma da niego miejsca w przedszkolach - napisała do nas przerażona mieszkanka. To ciekawy przypadek, dla dzieci w tym wieku przedszkole jest obowiązkowe ■ To historyczna chwila dla Świnoujścia. Umowa na dofinansowanie tunelu podpisana! To moment, na który od wielu lat czekali mieszkańcy Świnoujścia. Długo wyczekiwane stałe połączenie pomiędzy wyspami Uznam i Wolin już wkrótce stanie się faktem. W piątek, na pokładzie promu Karsibór zostały podpisane dwie ważne umowy, o dofinansowaniu tunelu, a także o pełnieniu funkcji inwestora zastępczego ■ Andrzej Mrozek nie jest już wiceprzewodniczącym Rady Miasta. W trakcie, czwartkowej sesji Rady Miasta radni głosowali nad podjęciem uchwały w sprawie przyjęcia rezygnacji wiceprzewodniczącego Rady Miasta. Ostatecznie, radni przyjęli rezygnację Andrzeja Mrozka. Za jej przyjęciem zagłosowało 11 radnych, 7 radnych wstrzymało się od głosu, głosów przeciw nie było ■ Jednomyślną decyzją radnych Świnoujście przystąpi do Stowarzyszenia Gmin Uzdrowiskowych Rzeczpospolitej Polskiej ■ Radny Stanisław Bartkowiak proponuje by, wkrótce po podpisaniu umów na finansowanie tunelu pod Świną zorganizować seminarium dla radnych, na którym zostałyby zaprezentowane szczegóły rozpoczynającej się inwestycji. Przypomnijmy, że strona rządowa zapowiedziała podpisanie umów z miastem na 28 kwietnia ■ Stan sporych odcinków chodników prowadzących do promenady wzdłuż ulicy krzywoustego i Sienkiewicza woła o pomstę do nieba"-twierdzi radna Joanna Agatowska i wnioskuje o pilną poprawę tego stanu jeszcze przed sezonem letnim ■ Awaria pomostu na Karsiborach. Jeden z naszych Czytelników przesłał nam zdjęcie, dwóch dźwigów znajdujących się tuż przed przeprawą promową Karsibór, po stronie Ognicy. - Co się tam dzieje? - pyta mieszkaniec. Dziennikarze portalu iswinoujscie.pl ustalili, że wizyta dwóch dźwigów przy promach związana jest z awarią pomostu. Aktualnie, trwa ich naprawa. Fotografia została wykonana w środę. Wszystko po to, aby zdążyć przed zbliżającą się Majówką. Wtedy na przeprawie ”Centrum” będą kursowały trzy promy ■ Przygotowania do Dnia Flagi w Świnoujściu śledzi cała Polska! Zainteresowanie obchodami tego święta w naszym właśnie mieście wynika z faktu, że właśnie u nas zawisnąć ma największa w Polsce flaga. 2 maja zostanie wywieszona ze szczytu latarni morskiej i będzie jeszcze większa niż w poprzednich latach. Biało - czerwony gigant będzie większy od boiska do koszykówki ■ Ogień na stacji paliw! 1 osoba poszkodowana. 3 zastępy straży pożarnej, w tym Wojskowa Straż Pożarna pojawiły się w poniedziałkowy poranek na stacji paliw przy ulicy Nowokarsiborskiej. Strażacy gasili tam palącą się cysternę. W pożarze poszkodowany został kierowca pojazdu. Na szczęście, okazało się, że były to tylko ćwiczenia świnoujskich strażaków ■ Na realizację tego marzenia, czyli budowę stałego połączenia między Uznamem i Wolinem czekamy już kilkadziesiąt lat. Już za kilka dni- wydarzenie kluczowe dla inwestycji. 28 kwietnia na promie Karsibór podpisana zostanie umowa o unijne dofinansowanie budowy tunelu pod Świną. Uroczystość rozpocznie się przed godziną 11 na promie Karsibór. Gościć będziemy wicepremiera Mateusza Morawieckiego, ministra infrastruktury i budownictwa Andrzeja Adamczyka, Marka Gróbarczyka, szefa Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi. Będzie wicemarszałek Sejmu RP Joachim Brudziński i wojewoda zachodniopomorski Krzysztof Kozłowski ■ Konkurs recytatorski w przedszkolu nr 10 „Kolorowy Świat”. „Poeci chcą albo uczyć, albo bawić, my zetkniemy się na jakiś czas zarówno z jednym jak i z drugim. Za chwilę wystąpią przed nami dzieci, które zmagać się będą o laur zwycięzcy, o miano mistrza recytacji”. Tak rozpoczął się 24 kwietnia I Wewnątrzprzedszkolny Konkurs Recytatorski pt.: „Wiersze znane i lubiane” zorganizowany w Przedszkolu Miejskim nr 10 „Kolorowy Świat”. ■ 6116 złotych - taką kwotę udało się zebrać podczas sobotniego festynu charytatywnego który odbył się przy muszli koncertowej dla wsparcia fundacji hospicyjnej "Przystań" w Świnoujściu ■ DRZWI OTWARTE DLA GIMNAZJALISTÓW W CEZIT- WTOREK 25.04, GODZ. 17.00, UL. GDYŃSKA 26. ■ Rowerowy Plac Mickiewicza czyli masa krytyczna na starcie. W sobotę tuż po 8.00 rano na placu przed Urzędem Miasta pojawiali się pierwsi rowerzyści. Przybywali w odpowiedzi na zaproszenie Klubu Sportowego „Uznam”. Inicjatywa „ulicznej demonstracji” rowerzystów spotkała się jak co roku z dużym zainteresowaniem miłośników dwóch kółek. Wsparcia udzieliły władze miasta, a bezpieczeństwa rowerzystów od startu strzegli policjanci. Od startu imprezę zabezpieczali także strażnicy miejscy. Sami zaś rowerzyści pokazali nie tylko siłę swojej masy ale także to jak są zintegrowaną i przyjacielską grupą ■ Była minister infrastruktury i rozwoju, Elżbieta Bieńkowska odwiedziła Pomorze Zachodnie. Lokalne firmy, produkty i usługi mogą wspierać budowę prestiżu Pomorza Zachodniego. Stojące przed polskimi firmami wyzwania na rynkach UE, a także działaniach Komisji Europejskiej na rzecz przedsiębiorców były głównym tematem spotkania z Elżbietą Bieńkowską, Komisarz UE ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP. W zorganizowanym dla zachodniopomorskiego świata biznesu spotkaniu, wziął również udział Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz. ■ Turysta podsumowuje swoją wizytę w Świnoujściu: Urząd Miasta pobiera opłaty klimatyczne, a wczasowicze duszą się oparami i spalinami ze wszystkich stron ■ W dniu 8 kwietnia 2017 roku w Świnoujściu przy ulicy Bohaterów Września 4 doszło do włamania do pomieszczeń archiwum Cechu Rzemiosł Różnych poprzez wyłamanie zamków w drzwiach wejściowych do archiwum. Z wnętrza pomieszczenia sprawca zabrał w celu przywłaszczenia dokumentację w postaci projektów unijnych, dokumentów partyjnych i księgowych. Sprawca włamania został zatrzymany i przedstawiono mu zarzuty - mówi mł. asp. Magdalena Figarska-Śnieć ■ Świnoujścianie bronią niezależności polskich sądów: Ziobro i Jaki do paki. W samo południe, mieszkańcy zebrali się pod budynkiem Sądu Rejonowego w Świnoujściu. Świnoujścianie w ten sposób wyrażali swój przeciw, wobec planowanej przez Prawo i Sprawiedliwość reformy sądownictwa i tym samym wsparli ogólnopolski protest sędziów. Nowe ustawy, mają doprowadzić do upolitycznienia Krajowej Rady Sądownictwa. W trakcie pikiety, demonstrujący prezentowali takie transparenty jak: Sądy wolne od dyktatury PiS-u, Ziobro nienawidzi ludzi i dlatego walczy z Sądami, Ziobro i Jaki do paki, Sędziowie wierzymy w Waszą siłę i wytrwałość w walce o samorządność, Kto z prawem wojuje sprawiedliwość go dosięgnie, Prawo obowiązuje wszystkich PiS też, oraz dobre Pany zaorują Sądy Powszechne ■ Młodzież Logosu rozdawała żonkile. 19 kwietnia to data upamiętniająca rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim .W tym roku młodzież szkół Fundacji Logos ( 6 klasa Szkoły Podstawowej , klasy gimnazjalne oraz 1 i 2 liceum ) włączyła się w obchody tej rocznicy i wzięła udział w akcji „Żonkile” organizowanej przez Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie .Żółty żonkil jest symbolem zbiorowej pamięci, Marek Edelman otrzymywał bukiet takich kwiatów zawsze w rocznicę wybuchu powstania i co roku składał żonkile pod pomnikiem Bohaterów Getta ■ Już wkrótce do Wisełki pojedziemy na rowerze! Ścieżka rowerowa ma powstać do 2019 roku! Przewodnik, radny miasta Międzyzdrojów Adam Jakubowski był gospodarzem wystawy Klubu Przewodników „Na Wyspach” w Międzyzdrojach z okazji Wystawy pt. „60- letni dorobek działalności Komisji Przewodnickiej Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. W sali teatralnej odbyło się też spotkanie przewodników i burmistrzów z naszego regionu, łącznie z Kołobrzegiem i dyrektorem Wolińskiego Parku Narodowego Wojciechem Zyską. W jego trakcie, dyskutowano m.in na temat planowanej budowy ścieżki rowerowej. Jak się okazuje, już w 2019 roku będziemy mogli pojechać do Wisełki rowerem ■ Sukces zawodników ULKSW Pomorze Świnoujście! Na Wojewódzkiej Olimpiadzie Dzieci i Młodzieży zdobyli 29 medali! ■ Wtorek: Tuż przed godziną 23.00 na ulicy Karsiborskiej doszło do poważnego wypadku. Volkswagen, którym jechały trzy osoby, wyleciał dwukrotnie z drogi. Drugi raz nie był dla nich jednak szczęśliwy. Auto uderzyło w drzewo ■ „Guziki z muszli – ślad dawnej tradycji”. Otwarcie nowej wystawy w Muzeum Rybołówstwa Morskiego. W najbliższy piątek, 21 kwietnia, o godzinie 18.00., w Muzeum Rybołówstwa Morskiego w Świnoujściu otwarta zostanie wystawa: „Guziki z muszli – ślad dawnej tradycji” ■ Ponad kilometrowa kolejka na przeprawę Karsibór. Osoby które planują podróż na wyspę Uznam, powinny wyjechać ze sporym zapasem czasu. Jak informuje nasz reporter, kolejka na prom Karsibór ma ponad kilometr długości ■ Ruszyła akcja walki z komarem. Rozpoczęła się od specjalnych tzw. wylewek na terenach podmokłych, w stawach w parku i innych terenach miejskich, gdzie stoi woda. Wylewki mają zabić larwy ■ Nie chciała mieszkać w Niemczech. Przebiegła 600 kilometrów! Może lepiej dać jej spokój? Niech biega? Biegająca po mieście suczka, o której co rusz donoszą nasi Czytelnicy, nigdy nie miała właściciela. Do Świnoujścia przybiegła… aż z Poczdamu! Historia samotnej suczki to scenariusz na ciekawy film. Pies, o którym od miesięcy głośno w naszym mieście, dotarł do nas aż z Białorusi. Dokładnie 4 grudnia 2016 roku suczka została wysłana w transporcie z Białorusi do niemieckiego Poczdamu. Dzięki temu uniknęła śmierci na wschodzie ■ Setki mieszkańców, przyjaciele i rodzina pożegnali Stanisława Możejkę ■ Asysta honorowa w czasie pogrzebu Stanisława Możejki.Minister obrony narodowej przyznał wojskową asystę honorową żołnierzy 8. Flotylli Obrony Wybrzeża podczas pogrzebu śp. Stanisława Możejki, byłego prezydenta Świnoujścia ■ Przedświąteczne kolejki na przeprawie. Kierowcy: Nie jest tak źle... ■ PLANOWANE WYŁĄCZENIA ENERGII ELEKTRYCZNEJ - Świnoujście w dniach: 2017-04-19, w godzinach: 19 kwi 09:00 - 19 kwi 16:00 w miejscowości Ognica ■ Wzdłuż Wybrzeża oraz na krańcach północnych spodziewane są silne porywy południowo - zachodniego i zachodniego wiatru o prędkości do 70-90 km/h ■